> Брэсцкая вобласць > Брэсцкі раён > вёска Гершоны
Гершоны. Царква Нараджэння Божай Маці

Гершоны - фота і помнікі

Першая пісьмовая згадка: XV

Магчымыя варыянты:
Гершоны Гершоны Herszony Hieršony Гяршоны Hiarszony Hierszony Gerszony Gershony Giarszony

Каардынаты:
52° 3'5.73"N, 23° 42'30.11"E

Што паглядзець у Гершонах

Гершоны

Вёска Гершоны, цэнтр Гершонскага сельсавета, знаходзіцца на аўтадарозе Брэст—Тамашоўка ў б км на поўдзень ад Брэста. Згадваецца ў 1343 г. (крыніца - pravoslavie.by) як сяло Гершановічы. У 1413-1566 гг. у Берасцейскім павеце Трокскага ваяводства ВКЛ. У 1672 г. паводле прывілея караля польскага і вялікага князя літоўскага Яна Казіміра ў Гершановічах пабудавана ўніяцкая царква. Ёй былі выдзелены 2 валокі зямлі з Берасцейскай эканоміі і фальварак у канцы сяла. У 1682 г. ўладанне Хайноўскага-Даніловіча, Кулеша. Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) у Слонімскай, з 1797 г. — Літоўскай, з 1801 г. — Гродзенскай губерні Расійскай імперыі. У 1839 г. пабудаваны лесапільны завод, на якім працавала да 49 рабочых. У 1868 г. вёска адносілася да маёнтка Плянта ў Камянец-Жыровіцкай воласці, уладальніцай якога была пані Паніхвіцкая; 63 мужчыны, 60 жанчын. У гэтым жа годзе на сродкі прыхаджан і за кошт урада ў Гершановічах пабудавана мураваная праваслаўная Свята-Раства-Багародзіцкая царква.

Гершоны - Царква Нараджэння Божай Маці

Царква Нараджэння Божай Маці ў ГершонахФота © К. Шастоўскі | Дата: 03/09/2002

У 1876 г. ў Гершановічах 37 двароў, 199 жыхароў. У 1878—88 гг. каля вёскі быў пабудаваны форт № 5, каб удасканаліць умацаванне Брэсцкай крэпасці адпаведна зменам, што адбыліся ў ваеннай тэхніцы. У 1889 г. ў вёсцы працавалі школа граматы, народнае вучылішча, у якім вучыліся 71 хлопчык і 5 дзяўчынак. Размяшчалася кватэра паліцэйскіх ураднікаў. У 1896 г. на двух цагельных заводах у Гершонах было занята 269 рабочых. Паводле перапісу 1897 г. сяло Гершановічы, 3 двары, 11 жыхароў, царква, народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, карчма. Побач размяшчалася вёска Гершоны (32 двары, 234 жыхары), хлебазапасны магазін, карчма. У 1905 г. вёска Гершоны (253 жыхары) у Камянец-Жыровіцкай воласці. У 1913-14 гадах паміж вёскамі Міцькі, Гершоны і Бернады быў пабудаваны форт літары З і абарончая казарма літар Ж-З Валынскага аддзела фартавога кальца Брэсцкай крэпасці.

Гершоны -  Абарончая казарма літар Ж-З

Абарончая казарма літар Ж-З ў ГершонахФота © Кузіч Мікола | Дата: 09/10/2008

Паводле ўмоў Рыжскай мірнай дамовы 1921 г. Гершоны ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства; 30 двароў, 250 жыхароў. Да пачатку 1937 г. ў Гершонах 2 цагельных завода: уладальніка Дабравольскага (40 рабочых) і Лібермана (60 рабочых). З 1939 г. ў складзе БССР. Напярэдадні Другой сусветнай вайны каля вёскі быў пабудаваны шэраг ДОТаў 62-га Брэст-Літоўскага ўмацаванага раёна. У 1940 г. адкрыта 7-гадовая школа. Паводле перапісаў 1959 г. ў вёсцы Вялікія Гершоны — 251, у вёсцы Малыя Гершоны — 228 жыхароў; 1970 г. ў вёсцы Гершоны 112 двароў, 776 жыхароў, 582 гаспадаркі; У 1997 г. - 525 гаспадарак, 1700 жыхароў; 2005 г. ў Гершонах 2010 жыхароў. У цэнтры вёскі захавалася царква - помнік архітэктуры псеўда-рускага стылю (1868 г.).

Гершоны - Абарончыя ўмацаванні

Дот каля ГершонФота © Вадзім Шорах

Крыніца:
1. Гарады і вёскі Беларусі, Энцыклапедыя, Том З 
БРЭСЦКАЯ ВОБЛАСЦЬ, кніга І 
Мінск, «БЕЛАРУСКАЯ ЭНЦЫКЛАПЕДЫЯ», 2006
2. Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна
БЕЛТА, 1998

Гершоны. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Гершоны.   Форт літары З і абарончая казарма

Гершоны. Форт літары З і абарончая казарма (1913-14) Форт літары З. Фрагмент Фота © Вадзім Шорах

Гершоны.  Царква Нараджэння Божай Маці

Гершоны. Царква Нараджэння Божай Маці (1869) Царква Нараджэння Божай Маці ў Гершонах (Гершановічах) Фота © Кузіч Мікола | 21/05/2006

Гершоны.  Абарончыя ўмацаванні

Гершоны. Абарончыя ўмацаванні (1940-1941) Дот 1940-41 гг. каля вёскі Гершоны Фота © Кузіч Мікола | 09/10/2008