> Падляскае ваяводства > Беластоцкі павет > горад Супрасль > Касцёл Святой Тройцы
Супрасль. Касцёл Святой Тройцы
Супрасль. Касцёл Святой Тройцы

Супрасль | Касцёл Святой Тройцы - Каментарыі

Год пабудовы (перабудовы): 1861-65, 1902
Каардынаты:
53° 12'19.66"N, 23° 20'15.52"E
Rys historyczny kościół pw. Trójcy Świętej w Supraślu

Początkowo rzymskokatolicy odbierali posługi sakramentalne w unickiej świątyni Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny, jednak po likwidacji w 1839 r. unii kościelnej wrota supraskiej przyklasztornej świątyni zamknęły się łacinnikom. W tym samym czasie, błyskawiczny rozwój miasteczka oraz powstające tu fabryki spowodowały duży napływ ludności, w większości wyznania rzymskokatolickiego. Czynniki te spowodowały potrzebę zorganizowania stałej posługi duszpasterskiej dla wiernych tego wyznania.
Wychodząc naprzeciw potrzebom włókienniczej załogi, Wilhelm Fryderyk Zachert w 1850 r. podarował katolikom drewniany dom z przeznaczeniem zorganizowania w nim kaplicy. Znajdowała się ona na rogu współczesnych ulic 3-go Maja i Posterunkowej. W 1857 r. władze pozwoliły na wyświęcenie tego prowizorycznego obiektu. Jednocześnie od 1849 r. starano się o budowę kościoła z prawdziwego zdarzenia. Dzięki monitom miejscowych przemysłowców, władze carskie wydały stosowne zezwolenie, a 10 lipca 1859 r. rosyjski architekt Glebow zakończył prace projektowe. Miała to być świątynia halowa, nie posiadająca kaplic, wieży, oraz nieodzownej apsydy. Jedyną dekoracją potwierdzającą tożsamość religijną tego obiektu miała być skromna sygnaturka zwieńczona krzyżem, wychodząca lekko ponad dwuspadowy dach. Budowę skromnego kościoła uskuteczniono w 1862 r. Pozostało jedynie wykończenie wnętrza i jego wyposażenie. Udział w Powstaniu Styczniowym (1863 r.) członków wspólnoty katolickiej z Supraśla, spowodował brak zgody na wyświęcenie kościoła, któremu groziło nawet zamienienie na stajnię dla wojska tłumiącego powstanie w okolicznych ostępach Puszczy Knyszyńskiej.
W wyniku prowadzonej polityki represji wobec Polaków, 17 września 1865 r. generał-gubernator grodzieński informował: "-zawiadomić fabrykantów i mieszkańców Supraśla, że kościół nie może być wyświęcony, ponieważ istnieje już kościół w Wasilkowie.". Mając zdecydowany opór ze strony rosyjskich czynowników, Supraślanie posłużyli się fortelem. Wykorzystali fakt, iż wspólnotę katolicką w Supraślu tworzyli nie tylko przeważający liczebnie Polacy, ale również kilkudziesięciu Niemców oraz dość liczna grupa Austriaków. Zarówno Niemcy jak i Austriacy wystosowali do swoich ambasadorów w Petersburgu petycje, w których m.in. skarżyli się na trudności stawiane przez władze Guberni Grodzieńskiej w kwestii przekazania do kultu budynku niedokończonego kościoła i zorganizowania w nim posługi duszpasterskiej niemieckojęzycznym katolikom. Jednym z bardziej zaangażowanych w walce o istnienie w Supraślu kościoła był pruski katolik Alfons Alt - właściciel miejscowej fabryki włókienniczej. W końcu udało się zalegalizować otwarcie świątyni, jednak pod pewnym warunkiem postawionym przez władze. Nabożeństwa miały być sprawowane z użyciem języka niemieckiego i to przez księdza narodowości niemieckiej. Aby sprostać tym poniżającym oczekiwaniom, Alfons Alt nawiązał kontakt z prymasem, arcybiskupem poznańsko-gnieźnieńskim Mieczysławem Ledóchowskim. Ten znany polski hierarcha odesłał zainteresowanych do arcybiskupa Kolonii kardynała Paula Mekchersa. Dopiero za pośrednictwem niemieckiego duchownego przyjechał do Supraśla ksiądz Gustaw Bajen, pochodzący z miejscowości Kirchberg k. Kolonii Był to pierwszy rzymskokatolicki kapłan osiadły przy nowowybudowanym kościele. Niestety przebywał w miasteczku jedynie 11 miesięcy. Podobno za wspieranie miejscowych unitów został wydalony z Rosji. Po nim, filialną parafię w Supraślu przejął ks. Kajetan Florian Rupejko - kanonik żmudzki, którego marmurowe epitafium zachowało się w supraskim kościele.
W końcu XIX w., katolicy zapragnęli dobudować do korpusu ubożuchnego kościoła wierzę. Skoro władze carskie kilkanaście lat wcześniej pozwoliły na wybudowanie zboru luterańskiego z tradycyjną szpiczastą iglicą wznoszącą się ponad cerkiewne hełmy, w tych okolicznościach można było liczyć na akceptację tego śmiałego projektu. 14 marca 1899 r. białostocki architekt Józef Samotyja-Lenczewski przedstawił gubernialnej komisji architektonicznej plan inwestycji. Jej bryła miała przypominać siedemnastowieczną wierzę kościoła pw. Wniebowzięcia NMP z Białegostoku. Realizację budowy wieży rozpoczęto w 1902 r. Równocześnie dobudowano do świątyni dwa aneksy - zakrystię i półokrągłą absydę. Do nowowymurowanej absydy zamówiono obraz Trójcy Przenajświętszej, którego autorem był Józef Buchbinder (1839-1909), malarz i rysownik, absolwent Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie oraz szkół w Dreźnie i Monachium, gdzie poznał Jana Matejkę.
Po wielu przeróbkach świątynia stanowi bezstylowy przykład budownictwa sakralnego, której kształt uformowały niesprzyjające wiatry historii wiejące w wielkich porywach w tej części Polski.
(opr. dr Radosław Dobrowolski) адказаць

Дадаць паведамленне

*
*
*
*