> Віцебская вобласць > Глыбоцкі раён > вёска Мосар
Мосар. Палацава-паркавы ансамбль Бжастоўскіх

Мосар - фота і помнікі

Гісторыя Мосара

Былое мястэчка Мосар - цяпер вёска ва Удзелаўскім сельсавеце Глыбоцкага раёна. Знаходзіцца за 20 км на паўночны захад ад Глыбокага.

Мосар вядомы з XVI стагоддзя як мястэчка. Паводле граматы вялікага князя ВКЛ і караля польскага Жыгімонта II Аўгуста ад 11.10.1554 г. Яну Міхайлавічу Зяновічу было дазволена "при именью его Мосары над р. Дисною местечко посадити, торг и корчмы вольные к пожытку у его мети".

Ад Зяновічаў (Дэспат-Зяновічаў) маентак Мосар у 1-ай палове XVII ст. перайшоў да Марціна Валовіча, віленскага земскага пісара. У 1639 г. — да Пятра Карла Долмат-Ісайкоўскага гербу Прус І, лоўчага ВКЛ. У 1657 г. дачка Пятра Карла Долмат-Ісайкоўскага - Соф'я, удава Самуэля Паца, у другі раз пабралася шлюбам - з Віктарам Канстанцінам Млечкай гербу Даліва, ці Тры Розы, палкоўніка жмудзкага. Іх дачка Канстанцыя атрымала Мосар у пасаг, пабраўшыся шлюбам з Янам Уладзіславам Бжастоўскім гербу Стрэмя, кашталянам троцкім. З таго часу Мосар на працягу больш чым 200 гадоў знаходзіўся ва ўладанні Бжастоўскіх.

У часы Станіслава Аўгуста, у 1775-90-х гадах, Роберт Бжастоўскі ўзвёў у Мосары палац у стылі класіцызму (знішчаны бальшавікамі пад час наступлення ў 1920-м). У сваёй цаласці і ў дэталях масарскі палац нагадваў каралеўскую рэзідэнцыю у варшаўскіх Лазенках: з троннай залай, «асамблёвай, Саламона, ратунды» і інш.

З XVIII да 1-ай паловы XIX ст. існавала вуніяцкая царква. Народнае вучылішча, адкрытае ў 1872 годзе, размяшчалася ў агульным доме, фінансавалася ў памеры 200 руб. у год. Пад 1885 г. у маёнтку Мосар было 558 жыхароў і 2030 дзесяцін зямлі. У аднайменнай вёсцы налічвалася 117 жыхароў.

У 1870-я гады Мосар набыў Эдмунд Пілсудскі. Наступным і апошнім ўладальнікам маёнтка быў яго сын Калікст Юзаф. З 1921 г. Мосар у складзе Польшчы, належаў Луцк-Казлоўскай гміне Дзісненскага павета Віленскага ваяводства. Буйнейшымі зямельнымі ўласнікамі былі Эдмунд Пілсудскі (1718 дзесяцін і 182 дзесяцін у Рэпішчы), Калікст Пілсудскі (165 дзесяцін) - родзічы Юзафа Пілсудскага і інш.

З 1939 Мосар у складзе БССР, з 12.10.1940 г. - цэнтр сельсавета Дунілавіцкага раёна. З 20.01.1960 г. знаходзіўся ў Глыбоцкім раёне, з 20.05.1960 г. - ва Удзелаўскім сельсавеце.

У 1997 годзе ў вёсцы налічваліся 494 жыхары і 231 двор. Працуюць базавая школа, бібліятэка, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, 2 магазіны, аддзяленне сувязі, ільнозавод. За 1,5 км на паўдневы захад ад вёскі захаваўся курганны могільнік (10 насыпаў). Два сыны солтыса Лазічонка: падпаручык Эдвард і паручык Антоній - пакояцца на могільніках у Монта-Касіна і ў Польшчы.

Літ.:
Іосіф Зямчонак
Ваколіцы Парыжа. Старонкі гісторыі Пастаўскага Паазер'я
Паставы, "Сумежжа", 2004

Мосар. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Мосар.  Касцёл Святой Ганны Касцёл Святой Ганны

Касцёл Святой Ганны ў Мосары

Мосар.  Краявіды Краявіды

Лебядзінае возера — возера Царкавішча ў Мосары. На супрацьлеглым беразе — захаваліся паркавыя прысады фальварка Царкавішча, які належаў колісь Бжастоўскім. Фота 04.11.2006

Мосар.  Фальварак Пілсудзкіх Фальварак Пілсудзкіх

Ансамбль з трох будынкаў былога фальварка Пілсудзкіх (раней уваходзілі ў склад палацава-паркавага комплексу Бжастоўскіх). Будынкі належаць Мосарскаму льнозаводу. 23.03.2006

Мосар. : Страчаная спадчына | фотаздымкі

Мосар.  Палацава-паркавы ансамбль Бжастоўскіх

Мосар. Палацава-паркавы ансамбль Бжастоўскіх (> 1780) Палац. Паркавы фасад. Здымак 1915 г.

Каментарыі


W nawiązaniu do wcześniejszej wiadomości:

tato przyjął chrzest w kościele w Mosarzu....
Witam,

Poszukuję informacji dotyczących mojego ojca - Mieczysława BUKO, ur. 19.01.1925 roku we wsi Panfiłowszczyzna, syna Witolda i Emilii (z domu Baryło, ur. Kwacze).

Tato został zmobilizowany do wojska 12.07.1944 roku.

Poszukuję osób znających tatę lub mających jakąkolwiek wiedzę na jego temat.

Dane kont...
Witam. Wg przekazów mojej Mamy mieszkała ona przy tym Folwarku. Rodzina Buko. Jesli ktoś ma jakieś wiadomości na ten temat to proszę o informacje, próbuje odtworzeyć drzewo genologiczne mojej rodziny.
Wojtek...
Witam szukam informacji związanych z wsią Łaszuki.Mój tata urodził się tam we wrześniu 1944 roku.syn Stanisława i Anny Gaur z domu Wyszatko.Ma ktoś może jakieś info jak dojść do metryk z tamtych czasów....
В разделе "Пейзажи" есть фотография мужчины, который держит за уздечку лошадь. Это наш отец - Носко Иван Викторович. Наш дом находится рядом с костелом.В разделе "Костел Святой Анны" пользователем "Anna" размещена старая фотография костела. Человек, фотографировавший костел, как раз и стоял спиной к нашему дому. Местность перед костелом у нас называлось "Рынком", где в детстве играли и в футбол, и...

Першая пісьмовая згадка: 11.10.1554

Магчымыя варыянты:
Мосар Мосар Mosarz Mosar Mosor

Каардынаты:
55° 13'44.26"N, 27° 27'54.47"E

Што паглядзець у Мосары

Страчаная спадчына


Знайдзі свае карані
Пошук сваякоў і продкаў у Беларусі, Літве, Польшчы