> Брэсцкая вобласць > Жабінкаўскі раён > урочышча Непакойчыцы

Непакойчыцы на мапе

Непакойчыцы - фота і помнікі

Магчымыя варыянты:
Непакойчыцы Непокойчицы Niepokojczyce Niepakojčycy Nepokoychitsy Nepokojchicy Nepokojchitse

Каардынаты:
52° 9'30.91"N, 23° 59'47.42"E

Страчаная спадчына

Гісторыя Непакойчыцаў

Непакойчыцы (Непакойчычы), былы маёнтак у Збірожскай воласці, спадчыннае гняздо Непакойчыцкіх герба «Пацей». У XVI-XVIII ст. абдымаў усю заходнюю частку г. Жабінка. Непакойчыцам належалі вёскі Абрамавічы, Мышчыцы, Навасады і Сакалова. У XIX-XX ст. уладанні маёнтка звузіліся да ўзбярэжжа старога рэчышча Мухаўца.

Упершыню пісьмова згадваецца пад 1513 г., калі зямянін Д. Алізаровіч часова перадаў Непакойчыцы I. Сапегу. З сярэдзіны XVI ст. уладары маёнтка Роскія і Лянковічы пачалі ўжываць прыдомак Непакойчыцкія. Пачалося моцнае драбленне на ўдзелы між Нелаевіцкімі, Пацеямі, Зянковічамі, Крупкамі, Фурсамі і Непакойчыцкімі. А. Непакойчыцкі (заснавальнік вёскі Абрамавічы) папярэджваў прылюдна, што мае тут уладанні па продках і павесіць усялякага, каго зловіць на сваім полі. Ягоны сын Рыгор на перапіс войска 1567 г. выстаўляў коннага слугу ў панцыры і з дзідай. А другі сын Якаў загадаў пахаваць сябе (1597 г.) «як верніка евангелічнай рэлігіі» у Непакойчыцкім евангелічным зборы (гэты драўляны храм, пакрыты гонтам, існаваў да 2-й паловы XX ст.).

Ад 1577 г. у пісьмовых крыніцах таксама згадваецца Непакойчыцкая праваслаўная царква ў Мышчыцах (з канца XVI ст. — уніяцкая, адноўлена Янам Непакойчыцкім (1724 г.); на яе месцы ў 1885 г. пабудавана Пакроўская царква). Акрамя таго, ва ўрочышчах Камарова і Купіна ля Непакойчыц здавён збіраліся копныя суды.

Уладары маёнтка ў XVII-XVIII ст. прымалі актыўны ўдзел у грамадскім жыцці Берасцейскага ваяводства. 20.08.1788 г. С. Непакойчыцкі адным з першых падпісаў пастанову Чатырохгадовага сейма, каб дапамагчы генералу Т. Касцюшку. З 1-й паловы XVII ст. маёнткам супольна валодалі Галецкія, Райскія і Непакойчыцкія. Напачатку XIX ст. землі пераразмеркаваліся: Галецкія атрымалі мызу (хутар) Жабінка (паўночны ўсход сучаснага горада, т. зв. Малая Жабінка, ці Жабіначка), Райскія — непасрэдна Непакойчыцы, а Непакойчыцкія — маёнтак Мышчыцы з вёскай Абрамавічы, тут у 1870-1871 гг. пабудавана чыгуначная станцыя Жабінка, якая паклала пачатак будучаму гораду.

Насельніцтва Непакойчыц складалі 73 жыхары (1823 г., разам з падуладнымі вёскамі), 17 жыхароў у 1865 г., 31 (1897 г.), 39 (1905 г.). У 1843 г. па загаду I. С. Райскага ў маёнтку была пабудавана бальніца для сялян, за якой наглядала жонка памешчыка. Пры іх сыне К. Т. Райскім (1833-1908 гг.) Непакойчыцам належылі 593,5 дзесяціны зямлі. У 1889 г. маёнтак закладзены ў дзяржаўным зямельным банку. Апошні ўласнік Непакойчыц (у 1930-1939 гг.) Э. К. Райскі ў верасні 1939 г. выехаў у Турцыю.

У 1960 г. разабраны рэшткі пратэстанцкага збору, зруйнаваны парк, улетку 1992 г. разрабаваны канчаткова сямейныя могілкі Райскіх. Да нашых дзён захавалася ліпавая алея, што акрэслівае межы колішняга маёнтка. У 1996 г. створаны біялагічны заказнік мясцовага значэння «Непакойчыцы».

Літ.:
А. Р. Бензярук
Памяць. Жабінкаўскі раён
Мінск, Ураджай, 1999

Апублікавана з ласкавай згоды аўтара Анатоля Бензярука