> Мінская вобласць > Стаўбцоўскі раён > вёска Засулле

Засулле - фота і помнікі

Гісторыя Засулля

Засулле вядома з 1487 г. Да 1592 г. вёскай і маёнткам валодалі татарскія князі Уланы (Уланавічы). У 1592 г. 38 двароў, 15 з іх размяшчаліся на правым беразе р. Ліўі (цяпер в. Зарэчча), а астатнія — на тэрыторыі сучаснага Засулля. У Засуллі ў той жа час жылі баяры, цяглыя людзі, бортнікі, агароднікі. Паблізу двара знаходзіліся млын і мячэць. У 1592 г. большая частка Засулля была набыта ў выніку абмену князем Ярашам Жыжэмскім. Жыжэмскія валодалі Засуллем і ў 17—18 ст. У гэты перыяд вёска знаходзілася на важным гандлёвым шляху Менск—Мір. Тут былі карчма і пастаялы двор. У 1710 г. ў Засуллі існавала царква. Новая вуніяцкая царква Іаана Хрысціцеля была пабудавана ў 1784 г. У канцы 18 ст. Яцэк Жыжэмскі прадаў Засулле падкаморыю рэчыцкаму Юзафу Дзерналовічу. Меншая частка маёнтка належала некалькім татарскім родам. З 1793 г. Засулле ў складзе Расейскай імперыі, сяло, цэнтр воласці Мінскага павета Мінскай губерні.

У 1795 г. ў Засуллі 40 двароў, 224 жыхары, у Зарэччы — 27 двароў, 147 жыхароў. У цэнтральнай частцы Засулля, недалёка ад маёнтка, паступова фармавалася мястэчка (3 двары, дзе жылі каваль, ганчар і кравец, усяго 18 жыхароў). У святочныя дні і па нядзелях тут адбываліся невялікія таргі. На тэрыторыі маёнтка дзейнічалі сукнавальня і млын. У 1-й палове 19 ст. ўладальнікамі Засулля сталі Крупскія. На 1.1.1870 г. у вёсцы 155 жыхароў. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча. У 1880-я г. 59 двароў, 300 жыхароў; царква, школа. У 1897 г. 95 двароў, 548 жыхароў, у Зарэччы — 48 двароў, 247 жыхароў. У пачатку 20 ст. 114 двароў, 737 жыхароў; у маёнтку 1 двор, 7 жыхароў; у Зарэччы 66 двароў, 428 жыхароў. З сакавіка 1918 г. уваходзіць у склад абвешчанай БНР. З 1921 г. ў складзе Польшчы. Паводле перапісу 1921 г. назву Засулле насілі вёска (139 двароў, 730 жыхароў) і фальварак (7 двароў, 53 жыхары). Вёска з'яўлялася цэнтрам гміны Стаўбцоўскага павета Навагрудскага ваяводства Польшчы. З 1939 г. вёска ў складзе БССР. З 12.10.1940 г. цэнтр сельсавета. У пачатку Другой сусветнай вайны частка вёскі спалена. У 1950-я г. мясцовымі ўладамі зруйнавана старажытная царква. У 1971 г. 281 двор, 984 жыхары.

На 1.1.2004 г. 159 двароў, 312 жыхароў, Дом культуры, бібліятэка, філіял Шашкоўскай школы мастацтваў, урачэбная амбулаторыя, сярэдняя школа, дзіцячы сад, АТС, аптэка, паштовае аддзяленне сувязі, філіял ААБ «Беларусбанк», комплексна-прыёмны пункт, 2 магазіны. У 1990-я г. пабудавана новая праваслаўная царква. У 1967 г. ўстаноўлены абеліск на ўшанаванне памяці землякоў, якія загінулі ў Другую сусветную вайну. Засулле — цэнтр Засульскага сельсавета, цэнтральная сядзіба СВК «Каганец».

У вёсцы захаваліся драўляны сядзібы дом, фрагмэнты парку і бровару, якія належылі Крупскім. У Засуллі прайшлі дзіцячыя і юнацкія га-ды беларускага пісьменніка і мастака Каруся Каганца (Казіміра Кастравіцкага; 1868—1918).

Крыніца:
Валерый Шаблюк
Памяць. Стаўбцоўскі раён
Мінск, "Беларуская Энцыклапедыя", 2004

Засулле. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Засулле.  Сядзібна-паркавы ансамбль Крупскіх

Засулле. Сядзібна-паркавы ансамбль Крупскіх (XVIII) Будынкі былога бровару Фота © К. Шастоўскі

Засулле. : Страчаная спадчына | фотаздымкі

Засулле.  Царква Раства Іаана Прадцечы

Засулле. Царква Раства Іаана Прадцечы (< 1752 (1), 1784 (2)) Здымак пач. ХХ ст.

Каментарыі

Pani Lidio Wawrzynowicz - ciocia Irena (Isia) Krupska mieszkała potem we Wrocławiu.
Ja jestem z domu Krupska, mój dziadek Stefan Krupski był właścicielem majątku Oleszków, a jego braci m.in. Janusz Krupski, u którego mieszkała Pani mama z rodzicami, to jego brat.
Czy ma Pani jakieś zdjęcia?
Pozdrawiam,
N.Szlachtowicz...
Очень не приятно, но я хочу Вас разочаровать. Первое фото - это панский спиртзавод. А усадебно-парковый комплекс находился в старом панском парке, напротив спиртзавода. Пять назад, перед приездом родственников Крупского, усадьбу снесли, а бревна растащили на стройматериалы. До этого основной дом и другие постройки находились в заброшенном состоянии. Спирт завод тоже постепенно разрушается, года...
w tym majatku pracowal moj Dziadek Kazimierz Wierzbicki i Ojcie c Stanislaw jako kołodzieje. Mam opinię o pracy Ojca z 1937 roku podpisaną przez Leona Hrehowika ...
Witajcie! Moja Mama Aleksandra z domu Januszewicz mieszkała w majątku Krupskich razem z rodzicami Anastazją i Stanisławem i wychowywała się razem z córką Krupskich Isią.Bardzo chciałabym kirdyś pojechać w rodzinne strony mojej mamy.pozdrawiam serdecznie. Lidka
...
Найбольш уразіў мяне не стан будынка, не тое, што ў ім яшчэ захаваліся рэшткі старажытных броварных начынняў, а тое што комплекс пачынае рэстаўравацца. Ужо падвезены будаўнічыя матэрыялы і працаўнікі кажуць, што рэстаўрацыя вядзецца прыватным ахвотнікам на асабістыя грошы. На жаль, пакуль што рэстаўрацыя кранецца адно толькі бровару, сядзібны ж будынак, які быў жылы, ужо напаўразбураны і, здаецца,...

Першая пісьмовая згадка: 1487

Магчымыя варыянты:
Засулле Засулье Zasule Zasulle Засульле Zasulie Zasulye Zasulje Zasullie

Каардынаты:
53° 34'52.88"N, 26° 49'55.06"E

Што паглядзець у Засуллі

Страчаная спадчына


Знайдзі свае карані
Пошук сваякоў і продкаў у Беларусі, Літве, Польшчы