> Магілёўская вобласць > Крычаўскі раён > горад Крычаў > Касцёл Святога прарока Іллі
Крычаў. Касцёл Святога прарока Іллі
Крычаў. Касцёл Святога прарока Іллі

Касцёл Святога прарока Іллі | Крычаў

Не існуе
Год пабудовы (перабудовы): ?
Страчаны: > 1935

На сённяшні дзень існуе агульнапрынятая думка, што найбольш ранняй крычаўскай царквой з’яўляецца Іллінская. Бытуе паданне, што яе будаўніцтва звязана з цудоўным выратаваннем ад тапельства вялікай княгіні Алены. Гэта адбылося на дзень Св. Іллі і таму вялікі князь Літоўскі Казімір Ягелончык загадаў пабудаваць па берагах розных рэк у Вялікім княстве Літоўскім шэсць цэркваў у гонар Св. Іллі. Адну з іх узвялі ў Крычаве. Традыцыйна гэтую падзею адносяць да 1447 г.

Аднак у гэтае паданне ўкраліся храналагічная і гістарычная памылкі. Вялікая княгіня Алена Іванаўна была жонкай вялікага князя Літоўскага Аляксандра (1495-1506 гг.), а не Казіміра Ягелончыка. Таму і Іллінская царква была пабудавана не раней за гэтыя гады.

Іллінская царква праз увесь час атрымлівала падтрымку з боку крычаўскіх дзяржаўцаў і вялікіх князёў Літоўскіх. Так, у 1569 г. вялікі князь Літоўскі Стэфан Баторы надаў царкве “отчыну Карабановскую”, два возеры і пацвердзіў правы на два перавозы праз Сож; адзін размешчаны непасрэдна каля царквы, а другі знаходзіўся на Алучыцкай дарозе. А крычаўскі дзяржаўца Канстанцін Шалуха перадаў святарам гэтай царквы бортныя землі, сенажаці і месцы для рыбнай лоўлі.

У 1745 г. Іллінская царква стала ўніяцкай. Згодна інвентара 18 ст. існавала царква св. Іллі з могілкамі, плацам, гаспадаркай пратаіерэя, агародам з боку могілак. У 19 ст. перабудаваны і ўдасканалены храм зноў зрабіўся праваслаўным.

У 1940 г. з храма зрабілі гваздзільны (па іншай інфармацыі маслабойны) цэх. А ў 1941 годзе ў выніку прамога патраплення авіацыйнай бомбы Іллінская царква пераўтварылася ў груду чырвонай цэглы. Апошняя інфармацыя, аднак, недастаткова праверана. Цяперашні стан: захаваўся надзвычай невялікі фрагмент (верагодна 19 ст.) царквы. Магчыма гэта адзін са старадаўніх помнікаў з чырвонай цэглы-плінфы, што размяшчаліся з кожнага боку царквы на невялікай адлегласці.

З выкарыстаннем матэрыялаў А. Мяцельскага падрыхтаваў А. Кузьмін