> ̳ > > >
.
.

| -

"Tygodnik Radomskiorgan PZPR nr 32 z 10-16.11.1982r. opublikował informację o Muzeum Dzierżyńskiego w Iwieńcu które powstało w 11.09.1957r. - Muzeum to zostało przeniesione w 2004 r. do Dzierżynowa.

Na Białorusi jest takie muzeum...

W miasteczku Iwieniec w dwupiętrowym domku mieści się Obwodowe Muzeum Feliksa Dzierżyńskiego , otwarte w 1957 r, w 80-lecie urodzin wielkiego rewolucjonisty. Eksponaty muzeum dokumenty, fotografie, osobiste rzeczy Dzierżyńskiego, przenoszą nas w przeszłość, ukazują jego życie i działalność.
W pierwszej sali znajduje się makieta rodzinnego domu. Dom ten został spalony przez niemieckiego okupanta w 1943r. Dziś na jego miejscu wzniesiono kompleks memorialny zarys kamiennych fundamentów budynku, pomieszczeń gospodarczych, łaźni, spichlerza.
Z rzeczy osobistych rodziny Dzierżyńskich zachowały się książki , stół, samowar, lampa naftowa, szafa. Na ścianach sali fotografie zaścianka Dzierżynowo. Feliks Dzierżyński tak on pisał o swoim dzieciństwie: kiedy wracam we wspomnieniach do naszych lat spędzonych w Dzierżynowie , ogarnia mnie wzruszające uczucie, znowu odczuwam radość moich nastrojów dziecięcych z tamtych lat. I wtedy znów chcę się znaleźć w naszych lasach, słuchać szumu drzew i pieśni żab całą muzykę naszej przyrody. Być może w życiu dawała mi siły ta właśnie muzyka mojego dzieciństwa, która i teraz przez cały czas gra w mojej duszy hymn życia.
W 1887 r. wstąpił Dzierżyński do gimnazjum w Wilnie. Z tego okresu pochodzą eksponaty drugiej sali muzeum. Opowiadają one o początkach rewolucyjnej działalności młodego Feliksa, który będąc gimnazjalistą spotyka się z literaturą marksistowską.
W 1895 r. młody Dzierżyński zostaje członkiem socjaldemokracji litewskiej. Prowadzi kółka uczniowskie w szkołach rzemieślniczych i fabrycznych.
Z początkiem 1897 r. z polecenia partii wyjeżdża do Kowna jako agitator. Tutaj wspomina miałem okazję wejść w gąszcz mas fabrycznych i zetknąć się z niesłychaną nędzą i wyzyskiem zwłaszcza pracy kobiet. W tej sali przechowuje się kopie gazety Robotnik Kowieński, którą Dzierżyński sam pisał, drukował i rozpowszechniał.
Wkrótce został aresztowany i zesłany do Guberni Wiackiej. Zbiegł stamtąd. Znowu aresztowanie i zesłanie. Tym razem na Sybir. I znów ucieczka.
W 1902 r. przyjeżdża do Berlina, gdzie poznaje pracę Włodzimierza Lenina . Co robić? i jego gazetę Iskrę. Uczestniczy w konferencji Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy, na której wybrano go sekretarzem zagranicznym SDKPiL. Przeprowadza się do Krakowa, gdzie organizuje wydawanie gazety Czerwony Sztandar i dąży do zjednoczenia SDKPiL z Socjaldemokratyczną Partią Robotniczą Rosji. Z tego okresu pochodzi jego partyjny pseudonim Józef.
Działalność Dzierżyńskiego w latach pierwszej rewolucji rosyjskiej poświęcono gabloty wystawowe w trzeciej sali muzeum. Znajduję się tu również fotokopie gazet Naprzód, Proletariusz oraz polskiej Z pola walki
Na czwartym (zjednoczeniowym) zjeździe SDKPiL Dzierżyński po raz pierwszy spotyka się z W. Leninem.
W 1906 r. czwarte aresztowanie i osadzenie w warszawskim więzieniu na Pawiaku. Nie upłynął rok, gdy znów trafia na dwa lata do warszawskiej Cytadeli . Dziś jest ostatni dzień roku 1908- pisał Dzierżyński Po raz piąty witam Nowy Rok w więzieniu (1898, 1901,1902,1907); pierwszy raz przed jedenastoma laty. W więzieniu dojrzałem w mękach tęsknoty za światem i za życiem. I mimo to, w duszy nigdy nie powstało zwątpienie co do słuszności naszej sprawy. Widzę wprawione w ruch ogromne masy, które zachwieją starym ustrojem:Jestem dumny z tego, że znajduję się z nimi.
W gablotach tej sali znajdują się radzieckie i zagraniczne wydania książki F. Dzierżyńskiego Pamiętniki więźnia, Listy.
Lenin uważał towarzysza Józefa za wytrwałego obrońcę rewolucyjnej linii partii i stanowczego przeciwnika oportunistów wszelkiego autoramentu.
W muzeum znajduje się unikalny dokument Układ Lenina z Józefem . Podczas narady w Paryżu na pytanie Lenina, czy trzeba wykluczyć z partii gołosowców (mieńszewików likwidatorów), Dzierżyński wedle zapisu Lenina wykrzyknął : To należy zrobić.
W tej samej sali znajduje się mapa schematyczna na której zaznaczono miejsca aresztowań, uwięzień, zesłań i ciężkich robót oraz drogi ucieczek Dzierżyńskiego.
Drogi te ciągną się od Warszawy po Irkuck. Spędziłem w więzieniu całych 11 lat pisał F. Dzierżyński trzy razy byłem na zesłaniu, zawsze uciekałem.
Dalsze gabloty wystawowe poświęcono jego działalności w przygotowaniu Rewolucji Październikowej. Współcześni Dzierżyńskiemu wypowiadali się o nim, jako o człowieku z niewyczerpaną energią, dobrym i serdecznym w stosunku do współtowarzyszy. Nazywano go żelaznym za nieugiętość, ogromną siłę woli, wytrwałość, nieprzejednaną postawę wobec wrogów rewolucji. Był doskonałym organizatorem, nieustraszonym bojownikiem o wolność mas ludowych. To zdecydowało o powołaniu go na wniosek Lenina , na stanowisko przewodniczącego Wszechrosyjskiej Komisji Nadzwyczajnej (WCzK). O lepszym przewodniczącym rewolucja nie mogła nawet marzyć.
Eksponaty sali czwartej opowiadają o pracy Dzierżyńskiego w WCzK . Znajduję się w samym ogniu walki pisał Dzierżyński. - Prowadzę życie żołnierza, u którego nie ma odpoczynku, ponieważ trzeba ratować nasz dom. Nie ma kiedy myśleć o swoich i o sobie. Praca i walka piekielna. Lecz w tej walce moje serce pozostało żywym, takim samym jakim było kiedyś.
Materiały w sali piątej informują o działalności Dzierżyńskiego na stanowisku komisarza do spraw linii komunikacyjnych, a później i przewodniczącego Nadzwyczajnej Rady Gospodarki Ludowej. Przemówienia, książki napisane przez Dzierżyńskiego....
Tu, do stron rodzinnych najbliższego współtowarzysza Lenina, przyjeżdżają ludzie z różnych republik Związku Radzieckiego, Polacy...Dla tych, którzy tu byli życie Feliksa Dzierżyńskiego pozostanie na zawsze przykładem wytrwałej służby i oddania idei rewolucji.

*
*
*
*