> ̳ > > > (19241931)
. (19241931)
.    (19241931)

| (19241931) -

Wiadomości z Kraju 1930
Kleck. Niezdrowe stosunki panują w gimnazjum białoruskim w Klecku. Wśród nauczycieli oraz uczniów gimnazjum białoruskiego w Klecku, dokonano szeregu rewizji i aresztowań. Aresztowani zostali dyrektor tego gimnazjum Jakubionek oraz 11-tu uczniów, z których następnie 5-ciu zwolniono.
Aresztowani przewiezieni zostali do więzienia w Nieświeżu. Jakubionek był jednym z czołowych kandydatów listy zgłoszonej w Nowogródku tak zwanego Centrosojusz , odpowiadający politycznie prawicy byłej Hromady Białoruskiej.
Dziennik Bydgoski nr 280 Bydgoszcz dnia 3.12.1930
Miasto Kleck, powiat Nieśwież. 1921 W mieście Klecku w ostatnim czasie odbyły się pod kierownictwem obywatela Rusaka dwa przedstawienia 27 sierpnia i 4 września. Wystawiono "Ptaka szczęścia" Olechnowicza. Za jego pracę powinniśmy być wdzięczni kierownikowi, bo nasza publiczność na scenie w Klecku nigdy nie widziała czegoś takiego i tak pięknej gry.
Za drugim razem zagrali szczególnie dobrze, czego trudno się było spodziewać w takim miasteczku jak Kleck, aby dobrać i przeszkolić ludzi, którzy potrafili by, choć zadowalająco zagrać tę sztukę. Deklamowano wiersze Jaskara, Kupały, Kolasa i innych. Wiersze były dobrane i recytowane bardzo dobrze. Na powtórzenie tej sztuki 4 września przyszło wielu wiejskich nauczycieli, którzy po spektaklu zapraszali obywatela Rusaka, aby przyjechał do nich i wystawił przedstawienie, ale on odmówił z powodu wyjazdu do Nieświeża i gry w nowo otwartym Białoruskim Gimnazjum w Nieświeżu. Nauczyciel spod Klecka.
. , . 1921
. 27 4 .
" . , - . , , , , - , . . , , . ' 4 , . - , Ⳣ , 糳 .
- .
Kleckie gimnazjum białoruskie rozpoczęło przyjmowanie próśb od osób, chcących wstąpić do gimnazjalnych klas I-VI, a także do klasy przygotowawczej do następnego roku szkolnego 1925-26.
O terminie egzaminów i warunkach przyjęcia będzie osobna informacja.
Zapytania kierować na adres: m. Kleck, pow. Nieświeski Gimnaz. Białoruskie, ul. Nieświeska 53.
Do wniosku z góry trzeba dołączyć: metrykę, dokumenty z poprzedniej edukacji i zaświadczenie o szczepieniu na ospę. Dyrekcja.
Gazeta białoruska Życie Wioski Jednodniówka Wilno 15 lipca 1925
U Białorusinów

Śmierć na posterunku
W nocy z 25na 26ubiegłego miesiąca we wsi Kruty Biereh powiatu nieświeskiego zgasła przedwcześnie na suchoty była nauczycielka gimnazjum białoruskiego w Klecku Hanna Małojło.
Do ostatniej chwili nie ustawała ona w akcji oświatowej wśród młodzieży białoruskiej ojczystej wioski, za którą to akcję była nawet aresztowana podczas masowych aresztowań Białorusinów w województwie nowogródzkim wiosną roku 1925.
Bezpodstawne to aresztowanie (bowiem po tygodniu Hannę Małojłę wypuszczono na wolność), fatalnie odbiło się na zdrowiu i psychice zmarłej, w niemałym stopniu przyrzyniająć się do przedwczesnego jej zgonu. (-n).

Kurier Wileński nr 159 Wilno 19.06.1928
Komunizm w szkołach.
Zlikwidowany w Klecku strajk uczniów w gimnazjum białoruskim . W związku z tym wykryto, iż w gimnazjum tym istniała organizacja komsomolców. Zwolniono 30 uczniów, zaś z rozporządzenia władz aresztowano czterech.

Rozwój nr 17 Łódź dnia 18.01.1930r.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
Sprawozdanie z życia mniejszości narodowych za II kwartał 1931r.

Nowy Zarząd Związku Studentów Białorusinów, ulegając wpływom Chrześcijańskiej Demokracji, ogłosił bardzo ostry protest w sprawie gimnazjum białoruskiego w Klecku, któremu władze odmówiły koncesję na rok następny. Protest został wydrukowany w Biełaruskiej Krynicy dnia 27 czerwca 1931r.
Gimnazjum białoruskie w Klecku.
Kurator wileński cofnął koncesję dla gimnazjum białoruskiego w Klecku, uzasadniając swą decyzję niezmiernie niskim poziomem naukowym tej uczelni, a również i tym, że w wielu wypadkach była ona ośrodkiem akcji komunistycznej.
Decyzja kuratora wywołała liczne protesty najrozmaitszych białoruskich organizacji. Należy obiektywnie stwierdzić, że w tej sprawie wszystkie białoruskie ugrupowania polityczne wystąpiły jednogłośnie, domagając się cofnięcia decyzji kuratora.
Ze szkolnictwa białoruskiego.

Z powodu odmowy Kuratorium Szkolnego na odnowienie koncesji na gimnazjum białoruskie w Klecku, delegacja Komitetu Rodzicielskiego tegoż gimnazjum odbyła szereg konferencji z władzami szkolnymi w Wilnie i Warszawie , starając się o zmianę tej decyzji Kuratorium.
Po bezowocnych staraniach w Warszawie, delegacja ostatnio była przyjęta przez pana Kuratora Szelągowskiego, który oświadczył, że jedynym powodem omowy koncesji jest niski poziom nauczania i wychowania w gimnazjum w ostatnich latach. Mimo zapewnień ze strony delegacji, że poziom się podnosi, oraz że zamknięcie gimnazjum będzie społeczeństwo białoruskie uważało za zarządzenia skierowane przeciwko białoruskim prawom i interesom kulturalnym, pan Kurator decyzji swej nie cofnął i radził przystąpić do likwidacji gimnazjum, zaznaczając przy tym, że interesy kulturalne białoruskie stokroć lepiej będą zabezpieczone, jeśli zamiast gimnazjum o niezmiernie niskim poziomie, jedno z pozostałych gimnazjów białoruskich zostanie upaństwowione w najbliższej przyszłości, na co ma nadzieję uzyskać zgodę Ministra Oświaty.
Kurier Wileński nr 154 Wilno dnia 8.07.1931
Odebranie koncesji gimnazjum białoruskiemu w Klecku.

Wobec stwierdzenia, iż wśród uczniów gimnazjum białoruskiego w Klecku prowadzona jest intensywna propaganda sowiecka, co kilkakrotnie stwierdziły władze na przewodach sądowych, Kuratorium Okręgu Szkolnego Wileńskiego odebrało koncesję na rok 1931-32 zarządowi gimnazjum.
W związku z odebraniem koncesji, w dniu wczorajszym bawiła w Wilnie specjalna delegacja białoruska, która interweniowała w Kuratorium.
Zaznaczyć należy, iż gimnazjum białoruskie w Klecku w okresie swego istnienia dało około 20 komunistów, którzy bądź to zbiegli do Z.S.S.R. bądź to za komunistyczną działalność skazani zostali na więzienie przez sądy polskie.

Dziennik Wileński nr 116, Wilno dnia 22.05.1931r.
Białoruski Komitet Narodowy
Protest Prezydium Białoruskiego Komitetu Narodowego w Wilnie przeciwko tamowaniu rozwoju białoruskiego szkolnictwa początkowego i przymusowej likwidacji białoruskiego szkolnictwa średniego.

Prezydium Białoruskiego Komitetu Narodowego w Wilnie na posiedzeniu z dn. 6 lipca 1931r. po wszechstronnym rozpatrzeniu sprawy szkolnictwa białoruskiego w Polsce , stwierdza: że władze polskie, wbrew zobowiązaniom między narodowym Państwa Polskiego (Traktaty Wersalski i Ryski) i postanowieniem Konstytucji Polski gwarantującym mniejszościom narodowym w Polsce prawa wolnego rozwoju kulturalno oświatowego , systematycznie likwidują białoruskie szkolnictwo średnie i stabilizując na ziemiach ukraińskich szkolnictwo polskie, wstrzymują rozwój białoruskiego szkolnictwa początkowego.
O tym świadczą następujące fakty z ostatnich czasów:
1. Likwidacja gimnazjum białoruskiego w Radoszkowiczach;
2. Zawiadomienie wileńskiego kuratorium szkolnego pismem Nr II.991P.-31 o cofnięciu dla gimnazjum białoruskiego w Klecku koncesji na rok szkolny 1931/32, co jest równoznaczne z jego zamknięciem;
3. Dekret Pana Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 29 listopada 1930r. który, stabilizując szkolnictwo polskie na ziemiach naszych, nie zezwala na przekształcenie szkoły polskiej na szkołę białoruską przez 7 lat od dnia jej otwarcia.
Ze względu na powyższe prezydium Białoruskiego Komitetu Narodowego w Wilnie w imieniu zorganizowanego społeczeństwa białoruskiego przed całym światem cywilizowanym protestuje ;
- przeciwko tamowaniu rozwoju białoruskiego szkolnictwa początkowego,
- przeciwko stabilizacji na ziemiach białoruskich szkolnictwa polskiego i przeciwko przymusowej likwidacji gimnazjum białoruskiego w Klecku istniejącego od roku 1924 i utrzymywanego z ofiarności społeczeństwa białoruskiego, bez żadnej pomocy ze strony rządu polskiego,
Podając protest niniejszy do wiadomości publicznej , prezydium Białoruskiego Komitetu Narodowego wzywa społeczeństwo białoruskie do prowadzenia wszelkimi środkami legalnymi walki o białoruską oświatę narodową.
Wilno , dnia 6 lipca 1931r.
Prezydium Białoruskiego Komitetu narodowego
Wszystkie Stronnictwa Tygodnik WIP Komunikat Specjalny poświęcony życiu wszystkich stronnictw politycznych w Polsce Nr 31/212 Warszawa dnia 1.08.1931r.
Z pogranicza
Zatrzymanie uczniów białoruskich na granicy. Na odcinku Stołpce zatrzymano podczas przekraczania granicy do Rosji dwóch podejrzanych osobników. Podczas dochodzenia zdołano ustalić, iż są to dwaj byli uczniowie gimnazjum białoruskiego w Klecku, którzy zaopatrzeni w listy polecające zamierzali dostać się do Mińska. Aresztowanych przekazano do dyspozycji władz śledczo - sądowych.
Dziennik Wileński nr 120 z dnia 28.05.1931r.
Z pogranicza
Zatrzymanie uczniów białoruskich na granicy. Na odcinku Stołpce zatrzymano podczas przekraczania granicy do Rosji dwóch podejrzanych osobników. Podczas dochodzenia zdołano ustalić, iż są to dwaj byli uczniowie gimnazjum białoruskiego w Klecku, którzy zaopatrzeni w listy polecające zamierzali dostać się do Mińska. Aresztowanych przekazano do dyspozycji władz śledczo - sądowych.
Dziennik Wileński nr 120 z dnia 28.05.1931r.
Zamknięcie gimnazjum białoruskiego w Klecku
Donoszą nam, że gimnazjum białoruskie w Klecku, jedno z trzech gimnazjów białoruskich w Polsce, zostało zamknięte; w motywach tego zarządzenia podano "niski poziom nauczania. W roku szkolnym 1930 -1931 nikt gimnazjum tego nie wizytował.

Robotnik Organ PPS nr 322 z dnia 11 .09.1931r.
Areszty wśród nauczycieli i uczniów gimnazjum białoruskiego w Klecku.

Jak podaje czasopismo białoruskie Narodowy Zwon w dniu 22 listopada roku bieżącego odbyły się rewizje i aresztowania wśród nauczycieli i uczniów gimnazjum białoruskiego w Klecku.
Został aresztowany były dyrektor tego gimnazjum nauczyciel Grzegorz Jakubionek oraz jedenastu uczniów, z których pięciu zostało następnie zwolnionych.
Aresztowanych przewieziono do więzienia w Nieświeżu.
Należy nadmienić, iż aresztowany Jakubionek był jednym z czołowych kandydatów listy sejmowej Centosojuzu na okręg nowogródzki.
Kurier Wileński nr 277 z dnia 29.11.1930r.
Na marginesie likwidacji gimnazjum białoruskiego w Klecku.

W związku z decyzją Kuratorium Okręgu Szkolnego w Wilnie, koncesja na prowadzenie gimnazjum białoruskiego w Klecku na rok bieżący przedłużona nie została. Komitet rodzicielski przy gimnazjum białoruskim w Klecku nie tracąc nadziei na dalsze utrzymanie tegoż gimnazjum w Klecku w dniu 18 października roku bieżącego zwołał ogólne zebranie członków tegoż gimnazjum w celu omówienia dalszych zabiegów o utrzymanie gimnazjum. Część członków zgłaszało różne koncepcje, mające na celu wysłanie delegacji do Pana Prezydenta Rzeczypospolitej z memoriałem w sprawie utrzymania gimnazjum białoruskiego. Ponadto dużo czasu było poświęcone w kwestii zaległych długów gimnazjum w Klecku, które sięgają 5.000 zł . Ponieważ zebrani nie mogli dojść do konkretnego wniosku, uchwalono odbyć następne zebranie w dniu 25 października w celu rozstrzygnięcia kwestii likwidacji gimnazjum lub poczynienia starań o koncesję. Tymczasem większość uczniów gimnazjum białoruskiego już rozjechała się z Klecka, a obecnie pozostała tylko część personelu nauczycielskiego, który czyni starania o ściągnięcie zaległych wisów za nauki. Również dowiadujemy się, że sprawa likwidacji gimnazjum białoruskiego w Klecku jest kwestią przesądzoną.
Kurier Nowogródzki nr 31 z dnia 23.10.1931r.
Gimnazjum białoruskie w Klecku pod wpływami
metodystów
Donoszą nam z Klecke, iż w dniu 25 stycznia 1931r.
w Internacie dla uczniów gimnazjum białoruskiego
przy ul.Tatarskiej, odbyło się nabożeństwo sekty metodystów
przy udziale kaznodziei Pawła Naguja.
Nabożeństwo odbyło się dla uczni gimnazjum białoruskiego.
Jak widzimy z tego, wpływy metodystów zakorzeniły się głęboko
wśród młodzieży,jeżeli odprawia się aż w internacie ich nabożeństwa.
Życie Nowogródzkie nr 25 z dnia 1.02.1931r.
Likwidacja Gimnazjum Białoruskiego w Klecku. Dyrekcja gimnazjum iałoruskiego w Klecku wobec nieudzielenia koncesji przez Kuratorium Okręgu Szkolnego w Wilnie, przystąpiła do ostatecznej likwidacji tego zakładu naukowego w Klecku. Akta gimnazjum w najbliższych dniach mają być przekazane do Kuratorium, zaś personel nauczycielski ma opuścić Kleck i udać się w poszukiwaniu posad do Nowogródka i Wilna. Dziennik Wileński nr 202 z dnia 4.09.1931r.

*
*
*
*