> ³ > > >
.
.

| -

Szanowny Aleksandrze, w odpowiedzi na notatkę z 18.02.2008 zamieszczam dokładniejszy szkic do historii tej świątyni. Trudno dyskutować emocjami, lepiej wczytać sie w to co ukazują archiwa. Szczęść Boże - br. Jan Fibek kapucyn.
Klasztor Karmelitów Bosych[1] w Głębokim - p.w. Wniebowzięcia NMP, aktualnie Cerkiew prawosławna p.w. Narodzenia NMP

1639-1643 - fundacja świątyni i klasztoru
1639 początki obecności karmelitów w Głębokim
1639 (17.11) fundacja J. Korsaka dla kanoników regularnych, zatwierdzona przez króla Władysława VI dnia 24.11.1639 r.
1639 (29.11) nowy dokument fundacyjny Józefa Korsaka wystawiony dla karmelitów.
1640 (20.09) nowy dokument fundacyjny dla karmelitów, potwierdzony przez króla Władysława IV w dniu 20.08.1641. [2]
1641 - początek budowy klasztoru
1642 (02.12) zrzeczenie się przez kanoników pretensji do fundacji.
1643 przerwanie budowy klasztoru, spowodowane śmiercią fundatora, i dokończenie budowy przez zakonników z funduszów własnych.

1644-1660 pierwsze lata fundacji
1644-1645 przełożonym o. HIERONIM od św. Teresy[3]
1646 - osiedlenie w mieście Głębokie karmelitów w nowo wybudowanym klasztorze. Klasztor obsługiwał kaplice w miejscowościach: Łostowice, Przydoły, Wolborowicze i Janki.
1649-1652 przełożonym o. JOZAFAT od Matki Bożej z Góry Karmel (OCD)
1650 dla pracy wśród prawosławnych (zyskania ich dla unii) przysłany został misjonarz o. Sebastian od Wszystkich Świętych, jaki wielu ich dla katolicyzmu pozyskał. [4].
1653 przy kaplicy w Łostowicach osiedliły się karmelitanki bose z Wilna, szukając tu przez 8 miesięcy schronienia od zarazy.
1654 poświęcenie kościoła , prace parafialne w swoich dobrach karmelici zlecali kapłanom świeckim.
1655 zniszczenie kościoła w czasie działań wojennych, zakonnicy schronili się w Wilnie i Warszawie

1660-1730 odrodzenie klasztoru
1660 powrót karmelitów do fundacji
1664-1665 przełożonym o. JACEK od Matki Bożej(OCD)
1670 (22.05) założenie Bractwa Św. Józefa
XVII w. istniał w kościele otaczany kultem cudownego Obraz Matki Bożej Szkaplerznej
1725 przeorem o. TOMASZ od św. Macieja (OCD)
1724 - klasztor Głębokie włączono do Prowincji litewskiej (św. Kazimierza), z siedzibą w Wilnie.
1727 (15.07) przeniesiono do tego klasztoru nowicjat (z Wilna).

1730-1735 budowa murowana świątynia
1734 klasztor w Głębokim włączony do prowincji litewskiej p.w. Św. Kazimierza
1735 - ukończono budowę murowanej świątyni wg J. K. Glaubitza. [5] (kościół konsekrowano dnia 03.07.1735 r. przez bp. J. Ancutę).

1735-1798 klasztor w diecezji wileńskiej
1739-1745 przeorem o. ELIASZ od św. Teresy (OSD)
1750 (11.02) założono przy kościele Bractwo św. Barbary
1751-1757 przeorem o. STANISŁAW od św. Zofii (OCD)
1753 założenie Bractwa Matki Bożej Szkaplerznej
1757 przeorem o. AMBROŻY od św. Gabriela (OCD)
1760 przeorem o. LUDWIK AURELIUSZ od św. Floriana (OCD)
1763-1769 przeorem o. KAZIMIERZ od Wniebowzięcia NMP (OCD)
1763 (10.08) cudowne zdarzenie pocenia się statuy Chrystusa cierpiącego[6]
1769 przeorem o. WŁADYSŁAW od św. Dionizego (OCD)
1772 - przeorem o. AURELIUSZ od św. Kazimierza (OCD).
1772 - klasztor liczył 33 zakonników (14 kapłanów),
1782 klasztor liczy 37 zakonników, (16 kapł., 9 kleryków, 12 braci).[7]
1795 - klasztor karmelitów, oprócz kleryków, liczył 9 kapłanów.

1789-1849 klasztor w diecezji mińskiej
1803-1804 przeorem o. MIKOŁAJ Budny OCD
1803 klasztor liczy 35 kapłanów i 5 braci zakonnych.[8]
1805 staraniem o. Mikołaja Budny OCD wybudowano na wzgórzu Kopciówka kościół p.w. św. Eliasza, (poświęcony 11.05.1805 r. przez bp. Dederko), w którym umieszczono cudowną Figurę Chrystusa w cierniowej koronie.
1812 kwatera sztabu wojsk Napoleona umieszczona w klasztorze
1825 - klasztor liczy 21 zakonników w tym 8 kapłanów, 9 kleryków.[9]
1826 przeorem o. BRUNO od św. Teresy (Petrykowski) OCD
1828-1829 przeorem o. WOJCIECH od św. Anny (Pszycki) OCD [10]
1829 mieszka tu 33 zakonników (10 kapłanów, 9 kleryków, 13 nowicjuszy, 1 brat).[11]
1830 wizytacja biskupa, przy klasztorze w murowanym szpitalu mieszka 12 ubogich, w klasztorze biblioteka licząca 2621 woluminów.
1831-1832 przeorem o. WŁADYSŁAW Kozakiewicz OCD
1832 za zaangażowanie w powstanie listopadowe ukarano 5 zakonników, w tym przeora; a część klasztoru zamieniono na areszt.[12]
1834 - w klasztorze mieszka 24 zakonników (16 kapłanów, 5 kleryków, 3 braci)
1840 w kościele istnieje 15 ołtarzy, w prezbiterium w górnej części ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej (z dojściem od klasztornego chóru), szczególnie czczony był obraz Matki Bożej Podchórnej usytuowany w kaplicy przy wejściu do świątyni.
1842 przejęcie na skarb państwa dóbr zakonnych, zakonnicy otrzymali roczną pensję (40 rubli).[13]
1843 przeorem o. PANKRACY Kruszyński (OCD),

1849-1864 klasztor w diecezji wileńskiej
1849 klasztor na nowo włączony wraz z innymi parafiami i kościołami klasztornymi dekanatem dziśnieńskiego do diecezji wileńskiej.
1859-1861 przeorem o. BARTŁOMIEJ Brydycki (OCD) [14]
1862 kasata klasztoru (4 zakonników przeniesiono do Kamieńca Podolskiego), pozostaje tylko część zakonników.
1863-1864 przeorem o. PANKRACY (OCD) [15]
1863 na mocy decyzji bp. Krasińskiego kościół klasztorny jest filią parafii Głębokie i pracują przy nim nadal karmelici; wydzielona parafia liczy 840 kat., zamknięto ją w 1864 decyzją władz cywilnych.
1864 (26.08) całkowite zamknięcie klasztoru decyzja władz carskich, jako kara za czytanie odezwy powstańczej i odbieraniu przysiegi.

1865-1875 - świątynia pokarmelicka
1864 w klasztorze urządzono więzienie, gdzie sądy odprawiał sam gubernator Murawiew.
1865 przejecie przez rząd carski dóbr klasztornych
Po 1865 po rozkradzeniu sprzętów dydaktycznych przez osoby prywatne nastąpiło zdeponowanie pozostałości biblioteki klasztornej w muzeum wileńskim.
1872 przekazanie (decyzją Urzędu Dóbr Państwa) majątku zakonnego dla Cerkwi prawosławnej, (m.in. budynki klasztorne i ok. 190 dziesięcin ziemi).[16]

1875-2008 cerkiew prawosławna p.w. Narodzenia NMP
1875 zmiana dedykacji, cerkiew p.w. Narodzenia Bogurodzicy
Ok. 1876 w czasie przebudowy świątyni nastąpiło wyrzucenie z krypty fundatorskiej ciała zmarłego J. Korsaka, po dwóch dniach pochował je właściciel majątku Litowszczyzna.
1877 (03.09) pierwsze nabożeństwo inaugurujące działalność cerkwi
XIX w. prawosławna parafia dekanalna z 3 filialnymi cerkwiami i 2 kaplicami cmentarnymi, liczy 4348 prawosławnych.[17]
1892 rozbiórka części klasztoru (2 skrzydła) na materiały budowlane.
Ok. 1916 miejsce stacjonowania oddziałów wojsk rosyjskich później niemieckich
1927 początek procesu o odzyskanie dóbr zakonnych przez karmelitów bosych, przerwany wybuchem II wojny światowej.
Do 1939 w budynku klasztornym mieści się administracja powiatowa
1939 zajęcie budynku klasztoru przez władze sowieckie
1941-1944 w budynkach stacjonuje wojsko niemieckie m.in. sztab ROA (kolaboranckie wojska).[18]
Po 1945 utrzymanie przez władze sowieckie własności świątyni jako cerkiew prawosławna, w klasztorze umieszczono mleczarnie a później archiwum.
2008 cerkiew prawosławna sobór Rastwa Bogarodzicy

*******
[1] Karmelici bosi (Ordo Carmelitarum Discalceatorum = OCD) - odłam zakonu karmelitów o surowszej regule, powstały wskutek reformy rozpoczęte przez Hiszpanów: św. Teresę z Ávila i św. Jana od Krzyża; co dało w roku 1568.r. podstawy istnienia nowej wspólnocie. Celem reformy był powrót do pierwotnej reguły i odrzucenie nadużyć, które wkradły się przez wieki. W Polsce od 1605 w klasztorze Niepokalanego Poczęcia NMP. Z podjęcia przez karmelitów odpowiedzialności za misje zrodziła się potrzeba otwierania klasztorów w terenach objętych potrzebą nawracania na katolicyzm (przy takich klasztorach misyjnych prowadzono też parafie). W 1617 utworzono samodzielną prowincje polską, a w 1734 litewską prowincja.
[2] W zapisanych majątkach pojawiają się majątki: Łastowice (wsie: Pomawsze, Saytarszczyzna, Kowale, Ledniki, Sterchowo, Słobótka, Zamszary, Jasiewicze, Zapotowska, Gowzgirdy, Zapotowie, Moysieiowicze, Szypty, Dziekciary, Zagrodników), Przydoły (wsie: Popkowicze, Michajłowo, Masniowo, Wierzbiłowska, Horodziszcze, Moscienicze), Świło, oraz lasy i jeziora a m.in. Góry Bobrowe. ZKwP s. 459.
[3] O. HIERONIM od św. Teresy (OCD), należał do pierwszej grupy karmelitów jacy przybyli na początku fundacji, zm. 08.07.1645 w Głębokim
[4] Strona internetowa Karmelitów Bosych z Krakowa
[5] B. Wanat, Zakon Karmelitów Bosych w Polsce. Klasztory Karmelitów i Karmelitanek Bosych 1605-1975, Kraków 1979 s. 462 informacja o pracy arch. Franciszka Placidiego, i ukończeniu budowli w 1735 r. (dalej skrót: ZKwP)
[6] ZKwp s. 463; tam informacja, że dnia 10 sierpnia 1763 r. odnotowano tutaj cudowne zjawisko pocenia się statuy Chrystusa Cierpiącego umieszczonej w preparatorium chóru zakonnego, co zapewne zwiększyło popularność klasztoru czyniąc go miejscem pielgrzymek.
[7] Por.: Wizytacja Dekanatu Połockiego w 1782, k. 106. Natomiast wg Wizytacja Dekanatu Dokszyckiego w 1796 r., k. 133 do karmelitów z Głębokiego należały w tych terenach następujące majątki: Hnieździłowo Hnieździłowo, Rubież, Wieraciejka, Dalekie; Kruku Kruki, Wietachmo, Kolahi, Słoboda; Korolewicze - Korolewicze, Szabany, Jasinowicze, Zamosze, Ambrosowicze, Nieścierowicze; Janki Janki, Kościuki, Sidory, Kozino, Kuziki, Poddorcy, Osowo.
[8] Chodźko Ignacy B., Diecezja Mińska około 1830 roku. Część II Struktury zakonne, (wyd. red. M. Radwan), Lublin 1998 (dalej DM T 2) DM T2, s. 192
[9] ZKwP s. 67
[10] O. Adelbert PSZYCKI (OCD), wg DM T2
[11] Chodźko Ignacy B., Diecezja Mińska około 1830 roku. Część I Struktury parafialne, (wyd. red. M. Radwan), Lublin 1998 (dalej DM T 1)
[12] Pamiać. Głybocki rajon, (praca zbiorowa), Mińsk 1995, tam informacja, że po przeprowadzonej w Głębokim koncentracji wojsk powstańczych [dnia 12.V.1832 r.] jakiej dokonał Ignacy Korsak, i poniesionej trzy dni później klęsce w walnej bitwie, w mieście rozpoczęto represje, a klasztor karmelitów zamieniono na areszt. Na zsyłkę skazano 5 zakonników karmelitów (w tym 62 letniego przeora o. Władysława Kozakiewicz), proboszcza ks. Romualda Glińskiego i unickiego duchownego.
[13] Wg DM T2 do 1842 r. ekonomią klasztoru było 11 folwarków, liczących razem 67 wsi (800 dymów, 2533 poddanych, obszar ziemi: 760 włók 21 morgów i 150 prętów, 14 młynów co dawało dochodu rocznego 12785 rubli 83 kop. Dochodu). Przytacza to ZKwP s. 467
[14] R-wil-1860
[15] Imię o. Pankracy OCD znajdujemy w publikacji: K. Węglicka, Białoruskie ścieżki .., Warszawa 2006, s. 164 gdzie umieszczono zabawną anegdota, w jakiej to przybywający do Głębokiego Murawiew, który to urządzić zamierzał w klasztorze więzienie zaradzał widzenia z przeorem, gdy wie spytano czy wezwać księdza Pankracego odpowiedział: Jaki on pan! Wezwać księdza Kracego.
[16] ZKwP s. 470
[17] Głębokie w: SłG T 2, s. 600
[18] Głównodowodzącym był Władymir W. Gil-Radionow , ur. 1906 r., w 1939 r. ukończył akademie im. Frunze w stopniu podpułkownika. W 1941 naczelnik sztabu 229 strzeleckiej dywizji. Dostawszy się do niewoli rozpoczął współprace z Niemcami jako dowódca I Rosyjskiego narodowego oddziału SS Drużynka, od maja 1943, po uzupełnieniu stanu wojska do brygady [3.000 żołnierzy], stacjonuje w okolicy Łużek, skąd prowadził akcje przeciw partyzantce rosyjskiej, [warto pamiętać, że tylko 20% tych oddziałów stanowili jeńcy wojenni reszta to policja białoruska i zmobilizowana miejscowa ludność, a na uzbrojeniu oddziału było 5 dział o kalibrze 76 mm, 10 działek ppanc. 45 mm, 40 minomiotów i 164 karabiny maszynowe]. Przez pewien czas Radionow stacjonował w klasztorze pokarmelickim w Głębokim , później przeprowadzono się do Dokszyc, a żołnierzy rozkwaterowano po okolicznych wsiach, używając także do walki z partyzantami. W końcu wojny (1943 r.) Radionow podejmuje współprace z partyzantką radziecką, zginął w 1944 przy próbie wyjścia z okrążenia pod Prypierną. Por.: Pamiać Głubocki rajon.....,wyd. cyt., s. 181, E. Alejnikowa, Gil-Radionow, w: EHB T 2, s. 257; I. Kowkiel, Istoria Biełarusi, s. 256; S. Drobiazko, A. Karaszuk, Ruskaja Oswoboditielnaja Armia. Wtaraja mirawoje wojna 1939-1945, Moskwa 2000, s. 26-27
Klasztor karmelitów bosych. - p.w. Wniebowzięcia NMP


1641-1720 - drewniana świątynia

1639 początki obecności karmelitów

1641 dokument fundacyjny Józefa Korsaka, potwierdzony przez króla. Początek budowy klasztoru przerwany śmiercią fundatora w 1643 r., i dokończenie budowy przez zakonników.

1646 - Osiedlenie w mieście karmelitów w nowo wybudowanym klasztorze. Klasztor obsługiwał kaplice w miejscowościach: Łostowice, Przydały, Wolborowicze i Janki.

1639-1654 budowa świątyni

1654 poświęcenie kościoła

1655 zniszczenie kościoła w czasie działań wojennych

1730-1864 - murowana świątynia

XVII w. istniał w kościele otaczany kultem cudownego Obraz Matki Bożej

1724 - klasztor Głębokie włączono do Prowincji litewskiej (św. Kazimierza), z siedzibą w Wilnie.

1727 - przeniesiono do tego klasztoru nowicjat (z Wilna).

1735 - ukończono budowę murowanej świątyni wg J. K. Glaubitza, (konsekrowana dnia 03.07).

1772 - klasztor liczył 33 zakonników (14 kapłanów), przeorem jest o. Aureliusz od św. Kazimierza.

1795 - Klasztor karmelitów, oprócz kleryków, liczył 9 kapłanów.

1812 kwatera sztabu Napoleona umieszczona w klasztorze

1825 - klasztor liczy 21 zakonników w tym 8 kapłanów.

1834 - w klasztorze mieszka 24 zakonników (16 kapłanów)

1843 - w klasztorze karmelitów przeorem o. Pankracy Kruszyński (OCD), o. Bartłomiej Brydycki (OCD)

1862 kasata klasztoru (4 zakonników przeniesiono do Kamieńca Podolskiego), kościół jest filią parafii Głębokie (840 katolików), i pracują przy nim nadal karmelici.

1864 całkowite zamkniecie klasztoru.

1865 przejecie przez rząd carski dóbr klasztornych

1867-2007 - po kasacie klasztoru

1872 przekazanie majątku zakonnego dla Cerkwi prawosławnej

1875 zmiana dedykacji, cerkiew p.w. Narodzenia Bogurodzicy

1927 początek procesu o odzyskanie dóbr zakonnych, przerwany wybuchem II wojny światowej.

2000 cerkiew prawosławna

*
*
*
*

(): 1639-54, 1735, XIX
:
55 8'20.56"N, 27 41'50.88"E