> Мінская вобласць > Дзяржынскі раён > вёска Волма > Касцёл Спачыну Найсвяцейшай Панны Марыі
Волма. Касцёл Спачыну Найсвяцейшай Панны Марыі
Волма. Касцёл Спачыну Найсвяцейшай Панны Марыі

Волма | Касцёл Спачыну Найсвяцейшай Панны Марыі - Каментарыі

Не існуе
Год пабудовы (перабудовы): 1667 (1), 1751 (2)
Страчаны: 1962
Каардынаты:
53° 52'13.81"N, 26° 57'35.09"E
Z inicjatywy wojennego naczelnika Wileńskiego powiatu kniazia N.N. Chowańskiego rozpoczęto masowe nawracanie katolików (na prawosławie- ZW) za pomocą rozdawania państwowej ziemi. Procedura przejścia z katolicyzmu na prawosławie nosiła wyłącznie prawny charakter: wymagała tylko zobowiązania do obowiązkowego wyznawania wiary prawosławnej. Zgodnie z uwagą jednego z miejscowych urzędników: "prawosławne duchowieństwo otrzymało te parafie z rąk władzy świeckiej tylko na papierze" - [6. Ф. 378. Оп. 1905. Д. 404. Ч. 1. Л. 45 - 46]

Jeszcze jednym skupiskiem "opornych" w Mińskiej Guberni było miasteczko Wołma Mińskiego powiatu. Rzymsko - katoliccy parafianie Wołmieńskiego kościoła zostali "przyłączeni" do prawosławia w 1866 r.
,na skutek wysiłków miejscowego dziekana, przybyłego do pomocy działalność pokojowego rozjemcy i wojennego naczelnika powiatu. Wołmiański kościół, działalność którego utrudniała działalność misjonarzy, w maju 1867 r.,na podstawie rozporządzenia generała - gubernatora E.T.Baranowa został zamknięty. Jednak już w 1868 roku przykładowo z 1300 zobowiązanych do przyłączenia do prawosławia w cerkiewnej liturgii uczestniczyło w sumie 126 ludzi.[5. Ф. 295. Оп. 1. Д. 2015. Л. 23, 139] адказаць
По инициативе военного начальника Виленского уезда князя Н. Н. Хованского начали осуществляться массовые обращения католиков с помощью раздачи казенных земель. Процедура присоединения из католичества к православию носила сугубо юридический характер: выдавалась лишь подписка с обязательством исповедовать православную веру. По замечанию одного из местных чиновников: "Православное духовенство получило эти приходы из рук светской власти лишь на бумаге" [6. Ф. 378. Оп. 1905. Д. 404. Ч. 1. Л. 45 - 46]

Еще одним средоточием "упорствующих" в Минской губернии стало местечко Волма Минского уезда. Римско-католические прихожане Волмянского костела были присоединены к православию в 1866 г. совместными усилиями местного благочинного, прибегавшего к помощи мирового посредника и военного начальника уезда. Волмянский костел, существование которого препятствовало деятельности миссионеров, в мае 1867 г. по распоряжению генерал-губернатора Э. Т. Баранова был закрыт. Однако уже в 1868 г. из примерно 1300 присоединившихся к православию участие в таинствах церкви приняло всего 126 человек [5. Ф. 295. Оп. 1. Д. 2015. Л. 23, 139].
адказаць
"Goniec Wileński" nr 145  z dnia 01.07.1909r.

Z powiatu mińskiego
W powiecie mińskim, liczącym 147.000 mieszkańców na przestrzeni 4.579 wiorst kwadratowych, po roku 1865 zabrano na cerkwie lub zamknięto kościoły następujące:
W Mińsku. Kościół i klasztor Bernardynów (dziś koszary i archiwum guberni), kościół i klasztor Bernardynek (dziś cerkiew i monastyr), kościół i klasztor Benedyktynek (zamienione także na cerkiew i monastyr).
W powiecie: kościoły parafialne: w Cholawszczyźnie, Iwieńcu, Wołmie, Dubrowach, Zasławiu, Gródku, Rubiezewiczach, Stołpcach, Świeżniu, Mikołajewszczyznie.

Ogółem na istniejących w powiecie parafii 16 - - skasowano 10. Słów parę o okolicznościach, towarzyszących zamknięciu niektórych z tych kościołów.

Wołma (parafia)

Parafia wołmiańska, jedna z najstarożytniejszyc h w kraju, bo założona w wieku XV-tym, liczyła przed powstaniem 1863 roku 12.000 parafian, przeważnie ludności wiejskiej.
W 1866 r. gdy się zaczynały kasaty kościołów, parafii, i nawracania przymusowe, do Wołmy zjawia się: sprawnik Bohdanowicz, asesor (stanowy) – Iłachow z Rakowa, pop i dwie sotnie Kozaków. Zwykłą „komisja misjonarska”, siłą zbrojną poparta.
Zwykłym też rzeczy początkiem, ludności każą się zebrać w kancelarii gminy. Starszyzna gminy dyktuje nazwiska, które zapisują kolejno. Ten, o którym zapomina przy dyktowaniu, uważać może się za ocalonego.
Po załatwieniu formalności – zaczynają się namowy. Obiecują Wołmianom, że gdy przyjmą z dobrej woli wiarę urzędową , to podatków płacić nie będą.
Czy można się oprzeć takiej obietnicy.
Wołmiańscy parafianie odmawiają jednak stanowczo. Komisja daje im czas do namysłu i każe się zebrać ponownie nazajutrz.
Gdy znów stanęli przed komisją, usłyszeli że sprawa skończona.
- Zapisaliśmy Was jesteście prawosławni!...
Odpowiedział jednogłośnie protest tłumu:
- My nie chcemy ! My nie chcemy ! Nie chcieliśmy wczoraj, i dziś nie chcemy!...
- Wczoraj nie chcieliście z dobrej woli, otóż dziś zechcecie, gdy Was zmuszą ! ...
Wezwano Kozaków i rozpoczęła się egzekucja>Oporniejszych bito nahajkami. Nad to, zbitych nahajkami sadzano w lodowni na lodzie rozebranych do naga i trzymano tak godzin 6.
Po krwawej egzekucji, przystąpiono do obrządku religijnego, mającego ostatecznie utwierdzić w nowej wierze. Włościaninowi Kudryckiemu wybito przy tej sposobności dwa zęby.
Ostatecznie komisja dokonała dzieła. Kościół zabrano na cerkiew, parafię skasowano, a wiernych zaliczono urzędownie do wyznania prawosławnego. Dla „utrzymania spokoju” Kozaków pozostawiono w Wołmie i sąsiednich wioskach (w Skarabatowszczyźnie i innych) Pozwolono im „pohulać”, więc też hulali, rznąc dobytek mieszkańców, siekąc nahajkami wedle swego uznania. Należy tu wymienić nazwisko Grzegorza Kula, jako jednego z oporniejszych i z bardziej umęczonych.
Ani gwałty, ani egzekucje nie zdołały nic zdziałać. Faktycznie ani jeden z parafian wołmiańskich nie zmienił wyznania. Przez lat 40 wiedli męczeński żywot opornych, w ciągłej walce, w ciągłych wybiegach , w nieustannej trosce o zaspokojenie duchownych potrzeb i obowiązków.
Najczęściej musieli sami sobie radzić, pozbawieni będąc wszelkiej religijnej pociechy. I tak: dzieci chrzcili sami z wody.
Śluby dawał najstarszy, najszanowniejszy we wsi. Obrządek ten prosty swą i surową powagą przypominał dawne słowiańskie zwyczaje, gdzieś we krwi rolniczego ludu drzemiące. Starszy stawał za stołem, na którym stał krzyż i leżała bułka chleba, prastary uświęcony symbol. Młoda para, trzymając w ręce zapalone świece, wymawiała uroczyste słowa dozgonnej przysięgi. Następnie wyciągali ręce nad chlebem, a starzy uderzali im w dłonie. Dawali krzyż do pocałowania i ceremonia ślubu „za prigaworom”, była ukończona.
Najnieszczęśliwsi byli Ci, których brano do wojska, a brano niemal wszystkich młodszych, jako nie posiadających metryk. W wojsku raz jeszcze przechodzić musieli nawracanie przymusowe.
Zawitał wreszcie rok 1905, a z nim oswobodzenie, możność życia, nowa era. Po ukazie kwietniowym, w parafii wołmińskiej stał się fakt historycznej wagi, fakt jaskrawo ilustrujący, jak się przyjęła wiara nahajkami wszczepiona. Oto w całej parafii tylko pop i jego rodzina pozostali przy wyznaniu prawosławnym....
Kościoła nie zwrócono jednak. Parafianie urządzili tymczasową kaplicę, do której raz na miesiąc dojeżdża ksiądz z Rakowa. адказаць
Судьба его драматична, как и судьба сотен других храмов в Беларуси.
В 1751 году на высоком холме, в историческом центре деревни, где, по преданию, похоронены убитые князем Сидорчайло двое влюбленных— Волма и Налиб, пытавшиеся отстоять и защитить свою честь, на бутовом фундаменте был построен деревянный храм. Много бурь и ветров пронеслось над его барокальными башнями, много событий вместилось в его анналы. В 1886году он был переоборудован под православную церковь, которая существовала до 1910 года (по другим источникам — до 1917).

Войны также не обошли Волмянский храм стороной и стали тяжелым испытанием не только для людей. Лишь чудом (или Божьим провидением?) в годы Великой Отечественной удалось костелу и согнанным туда для сожжения жителям избежать гибели.

Затем он долгое время бездействовал — атеизм царил в стране! — а шестидесятые годы стали самыми страшными в истории его существования. В один из дней явились представители власти и вывезли всю культовую утварь, скульптуры и иконы. Где находится накопленная веками уникальная собственность костела, до сих пор неизвестно. Ни в одном из официальных реестров сведений об этом нет. Вскоре были снесены две башни костела, крышу сровняли и обустроили здесь спортивный зал для местной школы, а спустя несколько лет разместили зернохранилище. Последний акт вандализма свершился в 1962 году: костел был разобран до основания...

Дадаць паведамленне

*
*
*
*