> obwód witebski > rejon miorski > wieś Leonpol > Zespół dworsko-parkowy Łopacińskich
Leonpol. Zespół dworsko-parkowy Łopacińskich
Leonpol. Zespół dworsko-parkowy Łopacińskich

Zespół dworsko-parkowy Łopacińskich | Leonpol

Wybrane zdjęcia

Leonpol. Zespół dworsko-parkowy Łopacińskich

Dwór Łopacińskich w Leonpolu Foto © Mariusz Proskień |

Leonpol. Zespół dworsko-parkowy Łopacińskich

Budynek dworski i fragment parku Foto © Mariusz Proskień |

Leonpol. Zespół dworsko-parkowy Łopacińskich

Fasada główna, fragment. Część centralna, piętrowa dworu Foto © Mariusz Proskień |

Zespół pałacowy

W dawnym majątku ziemskim Łopacińskich. Miejscowe dobra, zwane niegdyś Czuryłowicze, pozostawały w ręku tej rodziny od połowy XVIII wieku do 1939 roku. Pierwszym z rodu, który stał się właścicielem majątku, był wojewoda brzeski Mikołaj Tadeusz Łopaciński i on to na cześć swojego ojca Leona, uczestnika odsieczy wiedeńskiej, nazwał nowo nabyte dobra Leonpolem.

Na przełomie XVIII i XIX wieku Łopacińscy założyli w Leonpolu tkalnie płótna i wielką fabrykę sukienniczą, produkującą 12 rodzajów tkanin. Zakłady te przetrwały do lat 40 XIX wieku. W latach 1842-45 majątek był zarekwirowany przez władze carskie, w związku ze sprzeciwem ówczesnego właściciela majątku, Ignacego Dominika Łopacińskiego, wyrażonym wobec przymusowego nawracania jego unickich poddanych na prawosławie.

Późnobarokowy pałac wybudowano nad brzegiem Dźwiny w latach 1768-69 dla wojewody brzeskiego Mikołaja Tadeusza Łopacińskiego. Jego projektant nie jest znany; uważa się, że mógł nim być Jan Chrzciciel Knackfus lub jezuita Tomasz Żebrowski. Według innych danych pałac zbudowano w latach 1750-52, a jego projektantem był Antoni Abraham Genu.

W 1863 roku w odwecie za udział Łopacińskiego w Powstaniu Styczniowym (I. D. Łopaciński był członkiem władz powstańczych) pałac był splądrowany i zniszczony przez kozaków, po czym został opuszczony, a główną siedzibę rodu przeniesiono do Sarii, położonej po drugiej stronie Dźwiny.

Pałac został odbudowany dopiero w latach 1905-06 przez Stanisława Łopacińskiego dla syna Euzebiusza, ostatniego właściciela dóbr, historyka sztuki, znanego bibliofila i kolekcjonera. Budynek spłonął w 1919 roku, po czym został przez Euzebiusza Łopacińskiego przekazany na potrzeby kościoła katolickiego, a po 1925 roku odbudowany i przebudowany jego kosztem przez architekta Jana Borowskiego.

Świątynię urządzono w środkowej, piętrowej części pałacu. Parterowe skrzydła boczne mieściły plebanię i siedziby organizacji społecznych.

Po II wojnie światowej kościół zlikwidowano, a w pałacu mieściły się kolejno: mleczarnia, technikum rolnicze i szkoła specjalna.

Pałac jest budowlą symetryczną: korpus środkowy, dwukondygnacyjny, zwieńczony jest ozdobnymi barokowymi frontonami od frontu i od ogrodu, parterowe części boczne ujęte są parą wydatnych ryzalitów, o szczytach zwieńczonych trójkątnymi frontonami i narożach ozdobionych pilastrami. Budynek stoi na wysokich piwnicach, do głównego wejścia prowadzą dwudzielne schody.

Obok pałacu stoi oficyna zbudowana na planie podkowy, spełniająca niegdyś rolę spichrza. Druga oficyna, ulokowana symetrycznie do pierwszej, nie zachowała się, na jej miejscu stoi budynek współczesny. Zachowały się czworoboczne filarki czterech furt dworskich, z których dwie znajdowały się po bokach pałacu, a dwie pozostałe przy oficynach.

Pałac otacza częściowo zachowany park regularno-krajobrazowy opadający ku brzegowi Dźwiny. W lesie, 1,5 km od wsi, wznosi się kolumna ku czci Konstytucji 3-Maja 1791 roku, fundowana przez starostę mścisławskiego Jana Nikodema Łopacińskiego w końcu XVIII wieku.

Grzegorz Rąkowski
Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi, Burchard Edition, Warszawa 1997
(A.O.)


Wiadomości

Rok budowy (przebudowy): 1750
Współrzędne geograficzne:
55 47'59.98"N, 27 46'48.38"E

Albumy zdjęć