> obwód brzeski > rejon stoliński > miasto Stolin

Stolin na mapie

Stolin - zabytki | zdjęcia

Historia Stolina

Zabudowania Stolina są rozciągnięte na krawędzi doliny Horynia. Miasto leży na suchej grzędzie zwanej Przyhoryniem, szerokiej na kilka i długiej na kilkadziesiąt kilometrów, która stanowi najsuchszy i najgęściej zaludniony fragment Zarzecza.

Pierwsze wzmianki o Stolinie pochodzą z XII-XIII wiecznych latopisów. Jest on w nich wymieniany jako jeden z nadhoryńskich grodów księstwa turowsko-pińskiego. Później miejscowe dobra były królewszczyzną, nadawaną przez monarchów zasłużonym rodom.

W XVI wieku Stolin określany już jako miasteczko, a należał do kniaziów Sołomereckich. Według niektórych źródeł w XVII wieku otrzymał formalne prawa miejskie, ale nie wiadomo na ten temat nic pewnego.

Ogromne zniszczenia przyniosła wojna Rzeczypospolitej z Rosją w latach 1654-1667: we wrześniu 1655 roku wojska moskiewskie kniazia Dymitra Wołkońskiego rozbiły Polaków w bitwie pod Perebrodami na Zahoryniu, a następnie spaliły Stolin.

W XVIII wieku miasteczko wraz z okolicznymi dobrami należało do Wiśniowieckich, a następnie kolejno do Korzeniowskich, Pociejów i Sołtanów. Korzeniowscy wznieśli tu pałac. W 1816 roku w Stolinie powstała pierwsza na Polesiu szkoła agronomiczna. Działała wtedy także przystań rzeczna na Horyniu i ważna stacja pocztowa na skrzyżowaniu gościńców z Pińska, Mozyrza i Wołynia. W pierwszej połowie XIX wieku miejscowe dobra należały do Skirmunttów.

Podczas Powstania Styczniowego przez Stolin przechodził ze swym oddziałem Romuald Traugutt po zwycięskiej bitwie pod Woronianami. Powstańcy kwaterowali w pałacu, który został w odwecie spalony przez kozacki pościg. Późniejsi właściciele, Stachowscy i Halaszkiewiczowie już go nie odbudowali, mieszkali w przebudowanym budynku gospodarczym.

Do rangi ośrodka administracyjnego Stolin awansował dopiero w niepodległej Polsce, kiedy stał się stolicą powiatu w województwie poleskim i znacznie się rozbudował, a liczba jego mieszkańców, która w końcu XIX wieku wynosiła zaledwie 1,5 tysiąca, wzrosła do 8 tysięcy w 1939 roku. W okresie międzywojennym, zapewne po śmierci ostatniego właściciela Mariana Halaszkiewicza (zmarł w 1930), miejscowy majątek przeszedł na własność państwa.

Obecnie Stolin jest stolicą rejonu w obwodzie brzeskim i liczy 12 tysięcy mieszkańców.

Grzegorz Rąkowski
Czar Polesia, Rewasz, Pruszków 2001
(A.O.)

Stolin. : Zabytki i atrakcje | zdjęcia

Stolin.  Park dworski Mańkowicze Park dworski Mańkowicze

Stary dąb w parku

Stolin.  Synagoga Synagoga

Ruiny synagogi w Stolinie (03.04.2010)

Stolin.  Ulice miasta Ulice miasta

Drewniana zabudowa centrum miasteczka

Stolin.  Jeszybot Jeszybot

Budynek dawnego jeszybotu w Stolinie (03/04/2010)

Stolin.  Gorzelnia Gorzelnia

Hala produkcyjna (03/04/2010)

Stolin.  Gorzelnia Gorzelnia

Budynek gorzelni w Stolinie

Stolin. : Utracone spuścizna | zdjęcia

Stolin.  Kościół

Stolin. Kościół Widok zewnętrzny kościoła w Stolinie (fot. 1936r.) Foto © Narodowe Archiwum Cyfrowe

Stolin.  Cerkiew Zaśnięcia NMP

Stolin. Cerkiew Zaśnięcia NMP (1823) Cerkiew cmentarna w Stolinie Foto ca. 1930

Wiadomości

Pierwsza pisemna wzmianka: XII

Możliwe warianty:
Stolin Stolin

Współrzędne geograficzne:
51 53'25.49"N, 26 50'50.92"E

Co warto zobaczyć:

Utracona spuścizna


Znajdź swoich krewnych na Białorusi i Litwie
Znajdź krewnych i przodków w Białorusi, Polsce, Litwie