> województwo podlaskie > powiat sejneński > miasto Sejny > Synagoga Biała
Sejny. Synagoga Biała
Sejny. Synagoga Biała

Synagoga Biała | Sejny

Współrzędne geograficzne:
54 6'21.24"N, 23 21'1.42"E

Albumy zdjęć

Wybrane zdjęcia

Sejny. Synagoga Biała

Budynek synagogi jest użytkowany przez ośrodek kultury 'Pogranicze - sztuk, kultur, narodów' jako miejsce spektakli, wystaw i koncertów Foto © Dominik Abłamowicz |

Sejny. Synagoga Biała

Biała synagoga w Sejnach, fot. przed 1939 Foto © Dominik Abłamowicz |

Sejny. Synagoga Biała

Synagoga zaczęła powstawać w roku 1885 z inicjatywy sejneńskiego rabina Mojżesza Becalela Lurii Foto © Dominik Abłamowicz |

Historia gminy żydowskiej w Sejnach sięga końca XVIII w. Z tego okresu pochodziły najstarsze macewy (nagrobki) z nieistniejącego już kirkutu (cmentarza) sejneńskiego. Pierwsza drewniana synagoga, kryta gontem zbudowana została w latach 80-tych XVIII w. Do jej powstania przyczynił się przełożony zakonu Dominikanów ks. Bortkiewicz wydając zezwolenie na wzniesienie budynku.



W roku 1885 rabin Mojżesz Becalel Luria rozpoczął budową murowanej, istniejącej do dzisiaj, bożnicy. Nastepca rabina Lurii był filozof religijny Mojżesz Icchak Awigdor, założyciel jesziwy (szkoła talmudyczna) o ludowo-rewolucyjnym charakterze, która cieszyła się sława wsród maskilów (zwolenników oświecenia żydowskiego). Dzięki niej Sejny stały się centrum haskali (oświecenia) dla całego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Tu istniało również gimnazjum hebrajskie założone przez pisarza Tuwie Pinkasa Szapiro - jedna z pierwszych szkół żydowskich o świeckim charakterze.

Według danych ostatniego przedwojennego spisu powszechnego z 1931 roku Sejny zamieszkiwało 819 Żydów, którzy stanowili 24% wszystkich mieszkańców miasta. Trudnili się głównie handlem płodami rolnymi i leśnymi oraz rzemiosłem. Po zbudowaniu Kanału Augustowskiego wielu zatrudniło się jako robotnicy leśni przy transporcie i obróbce drewna.

Architektonicznie wnętrze synagogi jest połączeniem gotyckiej sześciopolówki z barokowym rozwiązaniem centralnym, co podkreśla rozmieszczenie filarów. Synagoga jest trzynawowa. W ścianie wschodniej znajduje sią wnęka po szafce torowej. Nie zachowały się polichromie, babiniec oraz bima, która znajdowała sią w nawie środkowej między czterema filarami.

W okresie okupacji budynek synagogi służył Niemcom jako remiza strażacka. Po wojnie mieścił się tu magazyn nawozów sztucznych i zajezdnia taboru gospodarki komunalnej. W tym okresie nastąpiła największa dewastacja budynku. Remont synagogi rozpoczął się w roku 1978 i trwał do 1987 r.


Sejneńszczyzna jest regionem zamieszkałym przez mniejszości narodowe, jest miejscem spotkań różnych tradycji, kultur i religii. Tej tematyce poświęcony jest program działalności Ośrodka „Pogranicze - sztuk, kultur, narodów", który obecnie jest gospodarzem „Białej Synagogi" w Sejnach.