> Гродзенская вобласць > Астравецкі раён > мястэчка Варняны > Касцёл Святога Юр'я
Варняны. Касцёл Святога Юр'я
Варняны. Касцёл Святога Юр'я

Касцёл Святога Юр'я | Варняны

Выбраныя здымкі

Варняны. Касцёл Святога Юр'я

Касцел Святога Юр\'я Фота © Пярлухін Валерый | Дата: ліпень 2011

Варняны. Касцёл Святога Юр'я

Агульны выгляд Фота © К. Шастоўскі | Дата: ліпень 2011

Варняны. Касцёл Святога Юр'я

Агульны выгляд Фота © Oleg Gramenitski | Дата: ліпень 2011

Парафіяльны касцёл св. Юр'я ў в. Варняны, пабудаваны ў 1767—1769 гг. па фундацыі ўладальніцы мястэчка Марыі Абрамовіч з цэглы на месцы ранейшага храма паводле праекта архітэктара А. Касакоўскага, кансекраваны біскупам віленскім Т. Зянковічам. Касцёл дабудоўваўся ў 1880 г. і 1909 г. Да пачатку 1980-х гг. быў у запусценні. Рэстаўрыраваны і перададзены вернікам, асвячоны 11.3.1990 г.

3 касцёлам звязана першае ўпамінанне мястэчка Варняны, калі ўладальніца маёнтка Марына Сангайлава ў 1462 г. ахвяравала грошы на будаўніцтва драўлянага касцёла Божага Цела і плябаніі. У 16 ст. ўладальнік Варнян ваявода мінскі і смаленскі Ян Абрамовіч забраў храм пад кальвінскі збор. Наступны ўладальнік вёскі староста старадубскі Самуэль Абрамрвіч, які перайшоў у каталіцтва, у 1654 г. кальвінскі збор закрыў. 3 1743 г. да 1842 г. пры касцёле служылі манахі-рахіты.

Як архітэктурная дамінанта касцёл завяршаў рэгулярны горадабудаўнічы ансамбль, арганізаваны вакол выцягнутай прамавугольнай плошчы. Дом аптэкара і плябанія (1770) утвараюць перад касцёлам раскрыты на плошчу курданёр. Першапачаткова храм і пастаўленыя да яго вуглом бакавыя 2-павярховыя плябаніі акаймоўвала аздобленая скульптурнымі кампазіцыямі мураваная агароджа з брамай. Насупраць храма, на заходнім баку плошчы, быў палацава-паркавы комплекс Абрамовічаў, ад якога захаваўся парк і павільён-вежа (палац згарэў напярэдадні 1-й сусветнай вайны). Паўднёвы і паўночны бакі плошчы фарміравалі 2 рады жылой забудовы, у якую ўваходзілі карчма і гандлёвыя рады.

Касцёл — помнік манументальнай архітэктуры позняга барока і ракако. Дынамічная вертыкальная кампазіцыя ствараецца выцягнутымі прапорцыямі 2 вежаў з фігурнымі ківорыямі, 2-ярусным шчытом паміж імі і высокімі арачнымі праёмамі і нішамі. Бакавыя фасады стрымана аздоблены падвойнымі пілястрамі ў прасценках арачных аконных праёмаў. Гарызантальная расшыўка цокальнай часткі падкрэслівае вертыкальны рух увагнута-пукатай фасаднай плоскасці. Яруснасць падкрэслена развітымі тонкапрафіляванымі і крапаванымі карнізнымі паясамі, архітэктурную пластыку ствараюць прафіляваныя цягі, ліштвы, вязкі пілястраў, раскрапоўкі, фігурныя завяршэнні вежаў і франтона.

Шмат'ярусныя чацверыковыя вежы маюць увагнутую паверхню прасценкаў паміж звязкамі вуглавых пілястраў, што стварае тонкую нюансіроўку падаючых і слізгаючых ценяў. Імклівасць вертыкальных ліній супакойвае мяккі малюнак цякучых абрысаў. Неф святыні падзелены сістэмай пілястраў і спараных падпружных арак на дзве часткі, перакрытыя цыліндрычнымі скляпеннямі з распалубкамі. Амаль роўная з нефам па даўжыні прамавугольная апсіда прэсбітэрыя мае аналагічнае скляпенне, але больш інтэнсіўны рытм падпружных арак. Па баках прэсбітэрыя размешчаны нізкія сіметрычныя аб'ёмы сакрыстый. Над нартэксам укампанаваны арганныя хоры з пластычным хвалістым абрысам агароджы. Алтары храма ўпрыгожвалі абразы мастака С. Чаховіча і яго вучняў.

Крыніцы:
А.М. Кулагін
Каталіцкія храмы на Беларусі
Мінск, Беларуская Энцыклапедыя, 2000


Т.В. Габрусь
Мураваныя харалы
Мінск, "Ураджай", 2001

Год пабудовы (перабудовы): 1767-69, 1880, 1909
Каардынаты:
54° 43'37.81"N, 26° 0'32.30"E

Фотагалерэі