> Брэсцкая вобласць > Камянецкі раён > вёска Агароднікі (Агародніцкі с/с) > Фальварак «Александрыя»
Агароднікі (Агародніцкі с/с). Фальварак «Александрыя»
Агароднікі (Агародніцкі с/с). Фальварак «Александрыя»

Фальварак «Александрыя» | Агароднікі (Агародніцкі с/с)

Уладальнік: Патоцкія, Міхальскія, Шляхцінскія
Год пабудовы (перабудовы): XIX
Каардынаты:
52° 20'55.29"N, 23° 20'40.29"E

Фотагалерэі

Фальварак Александрыя

Александрыя — колішні фальварак Патоцкіх. Фармаваўся ў канцы XIX ст. У 1890 г. належыў княгіне Марыі Патоцкай і Паўлу Сапезе. Пазней тут гаспадарылі Міхальскія, Шляхцінскія і іншыя прадстаўнікі дробнай шляхты. Рэшткі фальваркавых пабудоў цяпер размешчаны ў в. Агароднікі (паміж в. Воўчын і г. Высокае) ва ўрочышчы Александрыя. Пасля 2-й сусветнай вайны будынкі выкарыстоўваліся пагранічным атрадам, тут узвялі некалькі сучасных збудаванняў, якія парушылі адзінства двара. Цяпер тут месціцца няпоўная сярэдняя школа. Частка гістарычных аб'ектаў знаходзіцца ў паўразбураным стане, альбо не выкарыстоўваецца.

Агароднікі (Агародніцкі с/с). Стайня

СтайняФота © Кузіч Мікола | Дата: 13/05/2012

Фальварак размешчаны на невысокай тэрасе ручая, прытоку Пульвы. Планіроўка фальварку мае форму выцягнутага прастакутніка. Кампазіцыйнай воссю служыць прысада, якая цягнецца ўздоўж тэрасы і абмяжоўвае парадную частку ад гаспадарчай. Прысада арганізуе ўезд і выезд з сядзібы. Уздоўж яе размяшчаюцца гаспадарчыя пабудовы.

Агароднікі (Агародніцкі с/с). Перабудаваны жылы дом

Перабудаваны сядзібны домФота © Кузіч Мікола | Дата: 13/05/2012

Левы, паўднёвы, некалькі прыпадняты бок, займаў сядзібны дом. Аднапавярховы драўляны будынак быў пабудаваны ў 2-й палове XIX ст. з дрэва, на высокім падмурку. Галоўны фасад вылучаны ганкам на драўляных калонах, на якія абапіраўся невысокі трохвугольны шчыток. У цяперашні час будынак цалкам перабудаваны, звонку абкладзены белай цэглай, зменена сталярка, перароблены ганак, ліквідавана мансарда, што прывяло да страты аўтэнтычнасці. Акрамя таго, некалькі разоў змянялася ўнутраная планіроўка сядзібнага дома пад патрэбы вайскоўцаў, калгаса і школы.

Лядоўня ў былым фальварку Александрыя

Лядоўня ў былым фальварку АлександрыяФота © Валерий НИКИФОРОВ | Дата: 08/2014

У процілеглым баку дарогі размешчаны гаспадарчыя пабудовы. Усе яны маюць вялікія памеры, складзены з колатага каменя, бута і чырвонай цэглы, вылучаюцца якасцю мура і сведчаць аб добрым эканамічным стане уладальнікаў фальварка. Шэраг будынкаў пачынаецца з лядоўні, кампактнага квадратнага ў плане (7x7 м) цаглянага будынка на высокім цокалі з валуноў. Упрыгожваннем будынка з'яўляюцца цагляныя франтоны, з кутнімі чатырохграннымі вежамі, якія завяршаюцца чатырохсхільнымі стрэхамі. Будынак з паўночнага боку верагодна некалі меў невысокую прыбудову.

Руіны бровара

Руіны бровараФота © Кузіч Мікола | Дата: 13/05/2012

Амаль побач захаваліся руіны былога бровара з паравым рухавіком, калісьці вельмі магутнага будынка складзенага з буйных валуноў і чырвонай цэглы. За ім цягнецца дамінуючы ў ансамблі будынак стайні з чырвонай цэглы (11х70 м). Пабудаваны на нізкім падмурку. Фасад будынка ажыўляе шэраг невялікіх прастакутных аконных праёмаў з белай акантоўкай. Завяршаецца шэраг таксама вялікім будынкам свірна (43x13 м), складзеным з колатага каменя, з вялікімі вокнамі і высокай страхой. Будынак закінуты, палова яго без страхі.

Агароднікі (Агародніцкі с/с). Свіран

СвіранФота © Кузіч Мікола | Дата: 13/05/2012

Фальварак абкружаў невялікі пейзажны парк з сістэмай каналаў і сажалак. Каналы і дрэвастой парку поўнасцю знішчаны, засталася толькі сажалка, перапланаваная ў апошні перыяд. Ад былой уязной алеі, выбрукаванай часткова цэглай, захаваліся адзінкавыя дрэвы (ліпа, конскі каштан, клён, ясень).

Літ.:
Л.М. Несцярчук
Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны Х-ХХ стагоддзяў
Мінск, "БЕЛТА", 2002
А.Т. Федорук
Старинные усадьбы Берестейщины
Минск, "Беларуская Энцыклапедыя", 2004