> obwód grodzieński > rejon grodzieński > wieś Świąck > Zespół pałacowo-parkowy Wołłowiczów
Świąck. Zespół pałacowo-parkowy Wołłowiczów
Świąck. Zespół pałacowo-parkowy Wołłowiczów

Zespół pałacowo-parkowy Wołłowiczów | Świąck

Rok budowy (przebudowy): XVIII-XIX
Współrzędne geograficzne:
53 47'50.75"N, 23 39'39.10"E

Albumy zdjęć

Wybrane zdjęcia

Świąck. Zespół pałacowo-parkowy Wołłowiczów

Foto © | Data wykonania: 07.08.2011

Świąck. Zespół pałacowo-parkowy Wołłowiczów

Pałac Wołłowiczów. Elewacja frontowa Foto © | Data wykonania: 07.08.2011

Świąck. Zespół pałacowo-parkowy Wołłowiczów

Pałac Wołłowiczów. Elewacja frontowa Foto © | Data wykonania: 07.08.2011

Zespół pałacowo-parkowy w dawnym majątku ziemskim

Jeden z najlepiej zachowanych na Białorusi. W XVIII wieku miejscowe dobra należały do Wołłowiczów.

Barokowo-klasycystyczny pałac został zbudowany w drugiej połowie XVIII wieku według projektu wybitnego włoskiego architekta Giuseppe de Sacco. Budowę rozpoczął marszałek grodzieński Józef Wołłowicz (zmarł w 1779 roku), a zakończył jego syn Antoni, kasztelan merecki, później senator Królestwa Kongresowego.

Majątek pozostawał w ręku Wołłowiczów do końca XIX wieku, kiedy to został sprzedany w ręce żydowskich kupców z Merecza. Na początku XX wieku odkupili go Humińscy, którzy rozparcelowali majątek.

Po I wojnie światowej pałac zakupił Departament Zdrowia rządu polskiego z zamiarem urządzenia w nim sanatorium dla narkomanów. W okresie międzywojennym budynek został gruntownie odnowiony i pozostawał własnością rządową do 1939 roku. Potem mieściło się w nim sanatorium przeciwgruźlicze Świack.

Zespół pałacowy składa się z trzech członów: korpusu głównego i dwóch oficyn połączonych z nim ćwiećkolistymi oszklonymi (pierwotnie otwartymi) galeriami kolumnowymi.

Korpus główny, wzniesiony najwcześniej, został zbudowany na planie prostokąta. Jest to budynek dwukondygnacyjny, wysoko podpiwniczony, kryty wysokim dachem mansardowym. Trzynastoosiowa fasada rozczłonkowana jest trzema pseudoryzalitami: trójosiowym środkowym i dwoma jednoosiowymi skrajnymi. Ryzalit środkowy rozczłonkowany jest w górnej części czterema pilastrami i zwieńczony trójkątnym szczytem. Ryzality skrajne mają w górnej części pilastry podwójne i zwieńczone są szczytami półkolistymi. W elewacji ogrodowej znajduje się centralny, mocno zarysowany pięcioboczny ryzalit z zaokrąglonymi narożami. Cała dolna kondygnacja pałacu pokryta jest boniowaniem.

Po obu stronach korpusu głównego wznoszą się parterowe oficyny, zbudowane prawdopodobnie dopiero na początku XIX wieku. Są to budynki wzniesione na planach prostokątów, z wysokimi suterenami. Ich osie środkowe akcentują półkoliście sklepione nisze.

Zachowało się oryginalne rozplanowanie wnętrz pałacu z westybulem i paradną klatką schodową oraz reprezentacyjne sale na piętrze z ośmioboczną salą kolumnową. Elementy częściowo zachowanego bogatego wystroju wnętrz (kominki, nisze z rzeźbami, sztukaterie, konsole) były wykonane według szkiców G. de Sacco. Nie zachowały się malowidła ścienne autorstwa F. Smuglewicza i T. Mańkowskiego.

Przed pałacem rozciąga się ogromny dziedziniec z paradnym parterem w kształcie owalu, sięgający centralnego stawu w kształcie prostokąta. Nad brzegiem stawu znajduje się nieduża neogotycka kaplica grobowa z trójłukowym portalem frontowym. Pałac otacza park krajobrazowy o powierzchni 12 ha, z systemem stawów położonych na różnych poziomach.

Grzegorz Rąkowski
Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi, Burchard Edition, Warszawa 1997
(A.O.)