> obwód brzeski > rejon berezowski > wieś Pieski Stare > Zespół dworsko-parkowy Pusłowskich
Pieski Stare. Zespół dworsko-parkowy Pusłowskich
Pieski Stare. Zespół dworsko-parkowy Pusłowskich

Zespół dworsko-parkowy Pusłowskich | Pieski Stare

Rok budowy (przebudowy): XVIII-XX
Współrzędne geograficzne:
52 29'32.66"N, 25 12'48.13"E

Albumy zdjęć

Wybrane zdjęcia

Pieski Stare. Zespół dworsko-parkowy Pusłowskich

Piaski (Pieski) Stare. Brama wjazdowa (ólnocna) do dawnego dworu Pusłowskich Foto © . |

Pieski Stare. Zespół dworsko-parkowy Pusłowskich

Pieski, dwór Pusłowskich i oficyna pałacowa na rys. Napoleona Ordy Foto © . |

Pieski Stare. Zespół dworsko-parkowy Pusłowskich

Północna brama wjazdowa, widok z północy, 04 2009 Foto © . |

Zespół dworski

Zespół dworski w dawnym majątku Pusłowskich, pozostającym w ich ręku od XVII wieku do 1939 roku. Główna siedziba Pusłowskich, klasycystyczny pałac z XVIII wieku spłonął w 1843 roku. Po pożarze na dom mieszkalny została przerobiona dawna drewniana stajnia z końca XVIII wieku, której nadano formę typowego, klasycystycznego dworu.

Jest to budynek parterowy, wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta, o otynkowanych ścianach zbudowanych z modrzewiowych bali, nakryty wysokim, czterospadowym dachem. Na obu elewacjach dłuższych znajdują się nieco podwyższone portyki o dwóch parach kolumn, zwieńczone trójkątnymi frontonami. Elewacje ozdobione są szerokimi pasami boni i podokiennym gzymsem kostkowym.

Z tyłu, za domem znajduje się jeszcze jedna budowla mająca formę dworu. Formę taką uzyskała ona prawdopodobnie po I wojnie światowej w wyniku przebudowy dawnego budynku gospodarczego z drugiej połowy XIX wieku. Według niektórych danych, w okresie międzywojennym tu właśnie mieszkał ostatni właściciel majątku hrabia Franciszek Pusłowski (być może ze względu na zły stan poprzedniej siedziby zabudowania majątku mocno ucierpiały w wyniku działań I wojny światowej). Jest to niski trzynastoosiowy budynek parterowy, o skromnym wystroju zewnętrznym, z czterokolumnowym portykiem przy wejściu, na którym wspiera się trójkątny fronton.

Z zabudowań gospodarczych ocalała dwukondygnacyjna gorzelnia przebudowana w drugiej połowie XIX wieku z dawnej późnoklasycystycznej oficyny pałacowej. Bardzo interesującymi budowlami są dwie neogotyckie bramy z połowy XIX wieku wiodące na teren rezydencji. Większa i lepiej zachowana jest północna, pełniąca funkcję głównej bramy wjazdowej. Tworzą ją dwie wysokie okrągłe baszty zwieńczone krenelażem, połączone ścianą z podobnym krenelażem i fryzem, mieszczącą ostrołukowy przejazd z zawieszoną żelazną kratą. Po obu stronach wież znajdują się podłużne kordegardy utrzymane w tym samym stylu. Brama zachodnia jest mniejsza i pozbawiona wież, a środkowy ostrołukowy prześwit jest zamurowany (była używana jako magazyn). Wieńczy ją krenelaż i pinakle. Po bokach znajdują się dwie kordegardy. Według tradycji, podczas Powstania Styczniowego w 1863 roku w jednej z bram zaciekle bronił się oddział powstańczy.

Od zabudowań do brzegu jeziora Czarnego (obwiedzionego obecnie wałem) rozciąga się park krajobrazowy, mający niegdyś powierzchnię 10 ha (obecnie częściowo zabudowany), założony wokół dwóch stawów połączonych ze sobą i z jeziorem za pomocą systemu kanałów. Przez kanały przerzucone są kamienne mostki. W parku zachował się system alej. Jedna z nich wiedzie do pagórka na południowym skraju parku, gdzie znajdują się ruiny kaplicy grobowej Pusłowskich. Obecnie na terenie parku mieści się szkolna baza turystyczna.

Grzegorz Rąkowski
Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Białorusi, Burchard Edition, Warszawa 1997
(A.O.)