> obwód brzeski > rejon drohiczyński > wieś Zakoziel > Kaplica grobowa Orzeszków
Zakoziel. Kaplica grobowa Orzeszków
Zakoziel. Kaplica grobowa Orzeszków

Kaplica grobowa Orzeszków | Zakoziel

Rok budowy (przebudowy): 1838-1839
Współrzędne geograficzne:
52° 7'44.40"N, 25° 0'9.79"E

Albumy zdjęć

Wybrane zdjęcia

Zakoziel. Kaplica grobowa Orzeszków

Fasada południowa kaplicy grobowej Orzeszków w Zakozielu Foto © Зьміцер Маркоўскі |

Zakoziel. Kaplica grobowa Orzeszków

Herb 'Nowina', którym pieczętowali się Chrzanowscy. Ferdynanda z Chrzanowskich była żoną Nikodema Orzeszki i inicjatorką budowy kaplicy Foto © Нашы касьцёлы (http://www.hramy.com) |

Zakoziel. Kaplica grobowa Orzeszków

Kaplica, widok z południowego zachodu, 04 2009 Foto © К. Шастоўскі |

Rodowa kaplica grobowa Orzeszków

Jednym z najbardziej znacznych pomników Zakozielskiego kompleksu dworskiego jest rodowa kaplica położona na terytorium parku, na niedużym, sztucznie usypanym pagórku. Autorem projektu był znany ówczesny polski architekt Franciszek Jaszczołd.

Wybudowana została w stylu neogotyckim, o strzelistych wieżyczkach zakończonych żeliwnymi krzyżami. We wnękach tych wieżyczek zakończonych ostrymi szpilami, rozmieszczonych po rogach, znajdowały się w czterech narożnikach – cztery żeliwne figury ludzkiego wzrostu (czterej ewangeliści) Przed wejściem do kaplicy prowadziło 10 schodków wykonanych z ciosanego marmuru oraz stały dwa drewniane słupy z latarniami. Nad głównym wejściem znajdują się umieszczone po obu stronach olbrzymiej wielkości żeliwne kartusze przedstawiające herby „Korab” – Orzeszków i „Nowina” - Chrzanowskich.

Chór i ołtarz główny wykonane były z żeliwa a wszystko to odznaczało się dużym smakiem i mistrzostwem. Okna były wypełnione witrażami, ponadto wnętrze zdobiły gipsowe figurki, żeliwne kraty przepięknej roboty, a także niepospolite ikony namalowane na płótnie.

Kaplica ta powstała w konkretnym celu – przede wszystkim miała służyć jako miejsce pochówku dla przedstawicieli rodu Orzeszko. Dlatego też w podziemiu kaplicy powstały krypty. W tejże kaplicy pochowano: Józefa Orzeszko – pierwszego właściciela majątku Zakoziel, jego syna Nikodema, córkę Nikodema Teofilię z męża Buchowiecką, teścia Nikodema – Iwana Chrzanowskiego. Oprócz tego były przygotowane jeszcze dwa grobowce.

W kaplicy tej odbywały się także nabożeństwa, a w świąteczne dni spotykało się tutaj dużo ziemian – wyznawców rzymsko-katolickich. Na podwyższeniu obok kaplicy wzniesiono dzwonnicę pokrytą gontem.

W 1866 roku władze gubernialne nakazały kaplicę zamknąć. Ferdynanda Orzeszko (żona Nikodema) zwróciła się z prośbą, by można było jednak w kaplicy odprawiać nabożeństwa. Władze jednak obawiając się uprawiania polskiej propagandy w 1867 roku definitywnie kaplicę zamknęły, a klucze przekazały wołowielskiemu popowi.

Kaplica zaczęła ulegać pierwszym zniszczeniom w czasie I wojny światowej, kiedy to została pozbawiona nakrycia dachu, jakim była miedziana blacha, którą zdjęli kajzerowcy, gdyż szukali oni materiału do produkcji broni. Przez to budowla stała przez kilka lat bez dachu, aż ostatni właściciel majątku Zakoziel Karol Tołłoczko w 1923 roku pokrył dach blachą ocynkowaną.
Groby Orzeszków przetrwały w podziemiach kaplicy nienaruszone do II wojny światowej.

Wiktor Orzeszko, Maciej Orzeszko

Wiadomości