> okręg wileński > gmina rejonowa Wilno > miasto Wilno > Pałac Prezydencki
Wilno. Pałac Prezydencki
Wilno. Pałac Prezydencki

Pałac Prezydencki | Wilno

Rok budowy (przebudowy): 1824-32
Współrzędne geograficzne:
54° 40'59.46"N, 25° 17'9.95"E

Albumy zdjęć

Wybrane zdjęcia

Wilno. Pałac Prezydencki

Foto © Čâŕí Áŕé |

Wilno. Pałac Prezydencki

Pałac Prezydencki. Fasada główna (północno wschodnia). Fot. 01. 2005 Foto © Ę. Řŕńňî˘ńęł |

Wilno. Pałac Prezydencki

Pałac Prezydencki, 07 2008 Foto © Andrzej Chrzanowski |

Pałac Prezydencki w Wilnie

Losy pałacu były równie zawikłane jak losy Wilna. W zależności od pełnionej funkcji zmieniała się też jego nazwa. W końcu XIV wieku w obecnym miejscu wzniósł pałac biskup wileński, Andrzej Wasiłło. Był początkowo drewniany; późniejszy murowany ulegał wielu przeróbkom.

W 1792 został przebudowany przez Wawrzyńca Gucewicza w stylu klasycystycznym. Do czasu utraty niepodległości była to rezydencja biskupów i nazywany był „pałacem biskupim”. Skonfiskowany po rozbiorze Polski, został osobistą własnością cara. Nazywany był wtedy „pałacem carskim”. Mieszkali w nim goście cara – Romanowowie, zdetronizowani królowie Stanisław August Poniatowski i Ludwik XVIII, król pruski Wilhelm II. Rezydowali w nim carscy generał-gubernatorzy – Kutuzow, Murawiew i inni wyżsi urzędnicy, jak Nowosilcow. Wtedy pałac nazywano „gubernatorskim”. Przebywał tu w 1812 roku cesarz Napoleon przed wyprawą na Moskwę.

W roku 1819 car Aleksander I zlecił nadwornemu architektowi Wasylowi Stasowowi przebudowę i powiększenie pałacu. Wskutek znacznego zniszczenia obiektu, wyburzono go i wzniesiono na nowo. Prace budowlane (1824-32) nadzorował Karol Podczaszyński. W końcu XIX wieku przed pałacem ustawiono pomnik Murawiewa, a w kordegardzie urządzono jego muzeum.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego był „Pałacem Reprezentacyjnym Rzeczypospolitej”, a jego gośćmi bywali prezydenci Stanisław Wojciechowski i Ignacy Mościcki, Józef Piłsudski, Lucjan Żeligowski. Na parterze były biura wojewody wileńskiego; pierwszy tą funkcję w latach 20-tych pełnił Władysław Raczkiewicz (późniejszy prezydent RP na uchodźstwie).

W czasie wojny była tu siedziba pełnomocnika rządu litewskiego, Antanasa Merkysa. Po wojnie, do lat 50-tych, zajęty przez Armię Czerwoną, do 1991 – służył jako Pałac Pracowników Kultury. Po odzyskaniu niepodległości odrestaurowany; od 1997 nazywa się „Pałacem Prezydenckim” i jest siedzibą Prezydenta Litwy.

Pałac w stylu klasycystycznym, dwukondygnacyjny. W elewacji frontowej trzy ryzality; boczne z trójkątnymi szczytami. Na parterze między ryzalitami podcienia z kolumnami doryckimi. Nad nimi obszerne balkony. U góry fasady frontowej umieszczony jest herb Litwy, „Pogoń”.

Fasada ogrodowa, również z trzema ryzalitami, posiada piękną kolumnadę jońską na balkonie drugiej kondygnacji. Pałac i obszerny dziedziniec z lekką kolumnadą otacza park o powierzchni około hektara. Z tarasu przy dawnym alumnacie papieskim (ul. Uniwersytecka 4) roztacza się wspaniały widok na fasadę ogrodową pałacu, kolumnadę dziedzińca i park.

A.O.
Na podstawie:
Juliusz Kłos, „Wilno, Przewodnik Krajoznawczy”, Wyd. Oddziału Wileńskiego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, Wilno 1923
Tomas Venclova, „Wilno”, R. Paknio Leidykla, Wilno 2001, 2002
Przemysław Włodek, „Przewodnik, Wilno”, Rewasz 2004, 2005