> Гродзенская вобласць > Гродзенскі раён > горад Гродна
Гродна. Касцёл Святога Францыска Ксаверыя

Гродна - фота і помнікі

Гісторыя Гродна

Першыя звесткі аб Горадні адносяцца да 1128 г. У другой палове ХІІ ст. князямі Барысам і Глебам была збудавана вядомая зараз Каложская царква. У першай палове ХІІІ ст. Горадня была разбурана войскамі мангола-татараў. Большая частка жыхароў на чале з гарадзенскім князем Юрыем Глебавічам загінула, але жыццё горада не прыпынілася. Не паспеўшы адбудавацца поўнасцю, прыцягвае ўвагу крыжацкіх захопнікаў як багаты горад і важны стратэгічны вузел.

З канца ХІІІ ст. тут княжыў сын Даўмонта - Давыд Гарадзенскі. У 1305 г. ён разам з Гедзімінам каля Горадні разбіў ушчэнт войска крыжацкага комтура Конрада Ліхтэнхагена. На працягу наступных гадоў ён не толькі паспяхова адбіваў варожыя напады, але і сам наносіў папярэднія ўдары. У 1326 г. Давыд Гарадзенскі быў па здрадніцку забіты мазавецкім шляхціцам А.Гостам. Крыжацкія напады прыпыняюцца толькі пасля Грунвальдскай бітвы.

З 1413 г. Горадня ў Троцкім ваяводстве. У канцы ХVІІІ ст. заснавана брацкая друкарня, якая выдавала кнігі на беларускай мове. На працягу ХІV-ХVІІІ стст. Горадня спрачалася з Вільняй па багаццю і прыгажосці і заўсёды лічылася другой сталіцай Вялікага Княства Літоўскага. У Горадне прымалі Венецыянскае пасольства (1633), каранаваных асобаў і інш. Адпаведна з Канстытуцыяй Рэчы Паспалітай (1675), Горадня была назначана месцам генеральных соймаў, на якіх абмяркоўваліся пытанні знешняй і нутранай палітыкі.

У 1678 г. тут адбыўся першы генеральны сойм, на якім была зацверджана Андрусаўская дамова аб перамір'і паміж Расеяй і Рэччу Паспалітай і заключаны саюз дзвюх дзяржаваў супраць Турцыі. У 1705 г. у Горадні адбылася сустрэча паміж каралём і вялікім князем Рэчы Паспалітай Аўгустам ІІ і расейскім імператарам Пятром І, якія выпрацоўвалі палітыку супраць шведскага караля Карла ХІІ.

У 1775 г. у Горадню з Менска і Наваградка былі перанесены пасяджэнні вярхоўнага суда Вялікага Княства Літоўскага (Галоўнага трыбунала). На апошнім Гарадзенскім сойме быў зацверджаны другі падзел Рэчы Паспалітай (1793). У снежні 1795 г. апошні кароль і вялікі князь Рэчы Паспалітай - Станіслаў Аўгуст адмовіўся ад кароны. Горадня акрамя палітычнага была таксама і вельмі важным культурным цэнтрам.

У ХVІІІ ст. у Горадні існаваў медыцынскі інстытут, які ў 1781 г. быў перанесены ў Вільню на правах медыцынскага факультэта Віленскага ўніверсітэта. Гарадзенская музычная трупа, створаная на сродкі А.Тызенгаўза, была перавезена ў Варшаву, дзе стала пачынальніцай Варшаўскай оперы. З 1795 г. Горадня знаходзіцца ў складзе Расейскай імперыі. У пачатку ХІХ ст. горад быў зацверджаны як цэнтр аднайменнай губерні. Тады ўсе мескія гарадзенскія прывілеі вывезлі ў Пецярбург і Вільню.

Перад паўстаннем 1863-64 гг. К.Каліноўскі і В.Урублеўскі ўтварылі ў Горадні рэвалюцыйную арганізацыю. У канцы ХІХ ст. Горадня налічвала больш за 40 000 жыхароў і мела 73 прамысловыя прадпрыемствы.

Летам 1915 г. горад акупавалі кайзераўскія войскі. 25.3.1918 Рада БНР абвясціла Гродзеншчыну (з г. Беласток) тэрыторыяй Беларускай Народнай Рэспублікі. У лістападзе 1918 у Гродне пачаў дзейнічаць беларускі камітэт культурна-нацыянальнай сувязі. 19.11.1918 у горадзе створана Беларуская Рада, у снежні 1918 сюды пераехаў урад БНР на чале з А. Луцкевічам, пачалося фармаванне беларускага войска: арганізаваны 1-ы Беларускі полк пяхоты, асобны батальён Гарадзенскай камендатуры і Беларускі гусарскі эскадрон. У студзені 1919 г. адбыліся першыя баі войска Беларускай Народнай Рэспублікі з польскімі легіянерамі. З 1921 па 1939 г. - у складзе Польшчы. З 1939 г. уз'яднана з БССР. Насельніцтва - каля 50 000 чалавек. З верасня 1944 г. - цэнтр Гарадзенскай вобласці.

Крыніца (з змяненн.):
А.Цітоў
Сімвалы незалежнасці // Геральдыка беларускіх местаў
Менск, 1998

Гродна. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Гродна.   Стары замак Стары замак

Стары гродзенскі замак

Гродна.  Горад на старых фотаздымках Горад на старых фотаздымках

Панарама Гродна з боку Нёмана. Фрагмент

Гродна.  Касцёл Адшукання Святога Крыжа і кляштар бэрнардынаў Касцёл Адшукання Святога Крыжа і кляштар бэрнардынаў

Сферическая панорама
http://hiv-iv.livejournal.com/54341.html

Гродна.  Вуліцы гораду Вуліцы гораду

вул. Савецкая. Дом Салавейчыка (№27) і Дом Ратнера (№25). Год пабудовы - 1870.

Гродна.  Краявіды Краявіды

Касьцёл езуітаў. Від з боку кляштара брыгітак

Гродна.  Замак Новы (каралеўскі палац) Замак Новы (каралеўскі палац)

Погляд на палац ад Старога маста

Гродна.   Царква эвангеліцкая Царква эвангеліцкая

Кірха ў Гродна

Гродна. : Страчаная спадчына | фотаздымкі

Гродна.  Касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі (Фара Вітаўта) Касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі (Фара Вітаўта)

Сафійскі сабор (былы фарны касцёл) на малюнаку Напалеона Орды 1861—1869 гг.

Гродна.  Кляштар бэрнардынак Кляштар бэрнардынак

Касьцёл бэрнардынак на панараме Горадні кан. ХІХ ст. Фрагмент

Гродна.  Касцёл Узвышэння Святога Крыжа й кляштар кармэлітаў Касцёл Узвышэння Святога Крыжа й кляштар кармэлітаў

Касьцёл кармэлітаў. Малюнак А. Квітніцкай

Гродна.  Палац Радзівілаў Палац Радзівілаў

Гарадзенскі палац Радзівілаў, фота 1915-18гг.

Гродна.  Касцёл Маці Божай Ружанцовай Касцёл Маці Божай Ружанцовай

Дамініканскі касцёл і кляштар на здымку да 1874 г.

Гродна.  Ратуша Ратуша

Гарадзенская ратуша на здымку да 1939 г.

Гродна.  Царква прападобнай Марфы Царква прападобнай Марфы

Царква прападобнай Марфы ў Гродне

Гродна.  Палац Тызенгаўзаў Палац Тызенгаўзаў

Былы палац Антонія Тызенгаўза. Здымак пач. ХХ ст.

Каментарыі

Можа хто ведае, дзе могуць знаходзіцца метрычныя кнігі з фары Вітаўта? Цікавяціць перыяд, калі гэта быў гарнізонны касцёл - 20-30яя гады 20 ст....
Mam ogromną prośbę , poszukuję Panią Doktor Teresa Dziurdź Grodno ul. Bertela 4 taki był tej Pani adres , ja nie wiem do jakiej Parafii Pani Teresa Dziurdź należy , może ktoś mógłby mi pomóc znaleźć kontakt z Panią Teresą - w internecie tylko znalazłam kontakt z Waszą Parafią , więc pi...
Proszę Pani
Trafiłem na Pani zapytanie całkiem przypadkowo dlatego piszę dopiero teraz.
Na cmentarzu wojskowym w Grodnie był z moja Babcią Elwiną Kopiczyńską w lecie 1969 roku. Moja Babcia chciała odnaleźć grób swojej małej córeczki Larysy, która zmarła w dwa miesiące po urodzeniu i została tam po...
Szukam miejsca pochówku mojej Babci , Justyny Karłowskiej z domu Bekielewskiej zmarłej w dniu 24.05.1937 roku w Grodnie w Szpitalu Wojskowym, a pochowanej na Cmentarzu Wojskowym w Grodnie.
To są dane, które znalazłam w odpisie aktu drugiego małżeństwa mojego Dziadka. W 1937roku mój Dziadek był wojskowym i razem z Babcią Justyną i ...
Apel!
Do wszystkich moich rodaków w Polsce związanych z Kresami. Odwiedzajcie swoje małe ojczyzny, miejsca pochodzenia swoich bliskich. Odnawiajcie i utrzymujcie kontakty z żyjącymi krewnymi, nawiązujcie więzi z mieszkającymi na Kresach naszymi rodakami.
Pozdrawiam
Kazimierz Niechwiadowicz
http://www.kresy.pl/zobacz-kresy,miejsca?zobacz/pazdziern...

Першая пісьмовая згадка: 1127

Магчымыя варыянты:
Гродна Гродно Grodno Hrodna Гародня Горадня Горадзень Hrodno Hrodna Grodno

Каардынаты:
53° 40'25.92"N, 23° 49'39.83"E

Што паглядзець у Гродне

Страчаная спадчына


Знайдзі свае карані
Пошук сваякоў і продкаў у Беларусі, Літве, Польшчы