> Віцебская вобласць > Докшыцкі раён > вёска Таргуны

Таргуны на мапе

Таргуны - фота і помнікі

Гісторыя Таргуноў

Побач з Таргунамі здаўна існавалі два курганныя могільнікі. Адзін з іх, які знаходзіўся каля фальварка Турулька, быў знішчаны ў савецкі час пры будаўніцтве калгаснага гаспадарчага двара. Паводле паданняў, уначы там здаваліся здані. Другі ж знаходзіцца ў лясным масіве Дукаўшчына паміж Таргунамі і Гічанцамі. Старажылы кажуць таксама пра існаваньне вялікага камяня з малюнкам, які пасля вайны быў ссунуты ў балота.

Па звестках за 1795 год, Таргуны належалі да маёнтка Докшыцы Васіля Мелішкевіча. Ужо ў 1797 годзе Таргуны згадваюцца як маёмасць дзяржавы, 243 чалавекі, мелася і карчма. Прыкладна ў той перыяд побач з Таргунамі закладзена сядзіба ў Норвідполлі, да якой у першай палове 19 стагоддзя адносіліся Таргуны, уласнасць напачатку Норвіда, потым Венцлавовіча. У 1884 годзе ў Таргунах адчынена царкоўная школа граматы, дзе ў 1890-91 навучальным годзе вучыліся 25 хлопчыкаў. Як сведчыць дакумент, "Школа помещается в наёмной неудобной квартире". Пазней школу перанеслі ў будынак пры дарозе на Докшыцы каля фальварка Трусы. Таму мясцовае насельніцтва называла тую школу не Таргуноўскай, а Трусаўскай. У 1943 годзе яе спалілі савецкія партызаны.

16 лістапада 1893 года ў Таргунах нарадзілася Леаніла Чарняўская, пісьменьніца, перакладчыца, жонка пісьменьніка Максіма Гарэцкага. У Таргунах нарадзіўся таксама Сяргей Карніловіч, адзін з заснавальнікаў беларускага грамадскага цэнтра “Полацак" у Кліўлендзе.

У канцы 19 стагоддзя у Таргунах 34 двары. У 19 стагоддзі на ўскраіне вёскі збудавана праваслаўная капліца. У 1909 годзе ў вёсцы 91 двор, 464 жыхары. У 1930 годзе ў Таргунах 118 двароў, 586 чалавек, 1066 дзесяцін зямлі. Побач з Таргунамі існавалі дзве сядзібы Генрыка Венцлавовіча – Трусы і Норвідпольле і фальварак Турулька. У 1940 годзе быў створаны Таргуноўскі сельсавет (13 паселішчаў), які ў 1954 годзе далучылі да Тумілавіцкага. У часе нямецкай акупацыі ў Таргунах быў размешчаны нямецкі гарнізон, жаўнеры з якога часта ўдзельнічалі ў сутычках з партызанамі каля Дзедзіна, Тумілавіч. У верасні 1943 годзе немцы спалілі 30 двароў (пабудовы на хутарах не палілі), забілі 9 чалавек, 18 адправілі ў Германію. Партызаны спалілі фальварак Трусы і школу.

У 1949 годзе быў прымусова створаны калгас “Зара камунізму”, які, дзякуючы прадуманаму мясцоваму кіраўніцтву, стаў самым эканамічна моцным у раёне, таму Таргуны не ператварыліся пакуль ў выміраючую вёску. У 2005 годзе тут створаны так званы “аграгарадок”. Насельнітва вёскі складае больш за 600 чалавек.

Кастусь Шыталь, краязнаўца
ksz@tut.by

Таргуны. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Таргуны.  Капліца

Таргуны. Капліца (XIX) Агульны выгляд Фота © Глобус Беларуси (http://globus.tut.by)

Таргуны. : Страчаная спадчына | фотаздымкі

Таргуны.  Сядзіба Венцлавовічаў «Норвідполле»

Таргуны. Сядзіба Венцлавовічаў «Норвідполле» (?) Рэшткі ўязной алеі Фота © Кастусь Шыталь

Каментарыі

Да, да, именно Венцлавович. ;)
А по-русски этого текста про усадьбу у Вас нет? ...

Першая пісьмовая згадка: XIX

Магчымыя варыянты:
Таргуны Торгуны Torguny Tarhuny Torhuny Targuny Норвідполе Norwidpole

Каардынаты:
54° 55'18.04"N, 27° 50'35.55"E

Што паглядзець у Таргунах

Страчаная спадчына


Знайдзі свае карані
Пошук сваякоў і продкаў у Беларусі, Літве, Польшчы