> Віцебская вобласць > Докшыцкі раён > урочышча Валасатка
Валасатка. Краявіды

Валасатка - фота і помнікі

Першая пісьмовая згадка: XIX

Магчымыя варыянты:
Валасатка Волосатка Wołosatka Vałasatka Wałasatka Wolosatka Volosatka Wolosatka Valasatka

Каардынаты:
54° 51'18.29"N, 27° 44'24.47"E

Што паглядзець у Валасатцы

Гісторыя Валасаткі

Паселішча за 4 кіламетры на паўднёвы захад ад Докшыц. Да канца 18 стагоддзя было ў складзе маёнтка Докшыцы, які належаў капітуле жамойцкай. У 1795 годзе - дзяржаўная ўласнасць, 52 душы мужчынскага і 52 жаночага полу. Пасля таго, як горад Докшыцы быў забраны ў казну, Валасатка стала цэнтрам маёнтка Докшыцы (уласнасць Іосіфа Свяціцкага). Да маёнтка адносіліся паселішчы Дамашы, Крывічане, Вецяра, Плітніца, Крыкуны, Лаці, Рулякі, Загарані, Чарніца. Пазней маёнтак распаўся на шэраг больш дробных.

Паводле “Слоўніка геаграфічнага”, Валасатка ў 19 стагоддзі была фальваркам, уласнасцю Грыгаровічаў, 170 дзесяцін, пазней стала дзяржаўнай ўласнасцю. Адносілася да праваслаўнай парафіі Гняздзілава (Казённае). Паводле мапы 1876 года - 6 двароў. У 1909 годзе згадваюцца вёска (6 двароў, 40 жыхароў) і фальварак (4 двары, 4 жыхары) Валасатка. У 1921 годзе ў вёсцы Валасатка Докшыцкай гміны 17 дамоў, 83 жыхары, згадваецца і фальварак Валасаткі Параф’янаўскай гміны (напэўна, гэтае паселішча пазней аб’ядналася з в. Валасатка). Солтысам вёскі ў 1920-21 гг. быў Міхал Румшэвіч. У 1930 годзе 26 двароў, 93 жыхары, 235 дзесяцін зямлі, з якой 61 гектар належаў Стэфану Альхімовічу.

У 1949 годзе ў вёсцы створаны калгас “Шлях Леніна”. 1 студзеня 1950 года ў Валасатцы нарадзіўся дацэнт у галіне педагогікі, рэктар Інстытута павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў БДПУ Аляксандр Андарала. Пасля вайны Валасатка паступова прыходзіла ў заняпад і канчаткова знікла ў 2003 годзе. Не захавалася ніводнай хаты, а толькі дрэвы і брукаваная вясковая вуліца, уздоўж якой растуць, як напамінак аб зніклым паселішчы, зараснікі бэзу. У адным канцы былой вёскі стаіць каталіцкая каплічка, у другім – крыж.

Каплічка збудавана на ўездзе ў вёску ў 1848 годзе. Уяўляе сабой невысокае драўлянае васьміграннае збудаванне. Унутры яе – Укрыжаванне і фігуры Панны Марыі і апостала Яна. Над уваходам у каплічку вісіць таблічка з надпісам “Zmiłuj się nad nami, Panie. Od nagłej nespodzewanej śmerci i gnewu Twego zachowaj nas. Ratuj [od] choroby cholery. 1848 R” (“Змілуйся над намі, Пане. Ад трагічнай нечаканай смерці і гневу Твайго захавай нас. Ратуй [ад] хваробы халеры. 1848 г”.).

Кастусь Шыталь, краязнаўца,
e-mail: ksz@tut.by

Валасатка. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Валасатка.  Капліца

Валасатка. Капліца (1848) Каплічка. Фота © Кастусь Шыталь | 2012-05-01

Валасатка.  Краявіды

Валасатка. Краявіды Распяцце. Фота © Кастусь Шыталь | 2012-05-01