> Віцебская вобласць > Глыбоцкі раён > горад Глыбокае > Мячэць
Глыбокае. Мячэць
Глыбокае. Мячэць

Мячэць | Глыбокае

Не існуе
Год пабудовы (перабудовы): 1931
Страчаны: 1944
Каардынаты:
55° 8'21.50"N, 27° 40'19.64"E

Фотагалерэі

Татары ў Глыбокім

Татары з’явіліся на тэрыторыі ВКЛ ў часы вялікага князя Вітаўта. Ужо ў XVI ст. татары жылі ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства, ў якім знаходзілася і Глыбокае. Гістарычныя дакументы не падаюць звестак аб пражыванні іх у Глыбокім да 2-й паловы XIX ст. Верагодна татарская калонія тут з’явілася толькі пасля 50-х гадоў ХІХ ст. Да 1914 г. глыбоцкія татары належалі да парафіі ў Відзах, пасля 1-й сусветнай вайны - да парафіі ў Докшыцах, якая налічвала ў 1937 г. 456 асоб. У 1919 г. быў закладзены мізар у Амбражэвічах (Амбросавічах) пад Глыбокім. Памерлых хавалі таксама і на старым мізары ў Докшыцах.

Глыбокае - Татарскі малітоўны дом

Татарскі малітоўны дом у Глыбокім. Фота з L. Kryczyński, O Tatarach rzemieślnikach w Polsce. „Lud" 1932, t. XIДата: ca. 1932

У 1931 г. глыбоцкія татары пабудавалі ўласны малітоўны дом пры вуліцы Татарскай (сённяшняя вуліца Школьная, паміж дамамі №№3 і 5) на зямлі, падараванай глыбоцкім татарынам Аляксандрам Канапацкім. Гэта быў драўляны простакутны зруб, накрыты гонтавым дахам. На вулічным фасадзе меўся невялікі ганак на 4 слупах, накрыты двухспадавым дашкам, і мусульманскім паўмесяцам на шчыце. На бакавых фасадах было па два вакна, і чатыры - на вулічным фасадзе. Нажаль, падчас ІІ сусветнай вайны ў 1944 г. мячэць была спалена. Татары жывуць у Глыбокім і сёння, гэта невялікая супольнась пад кіраўніцтвам Аляксандра Якубоўскага (у 1989 г. ў горадзе налічвалася 127 асоб).

Глыбокае - Малітоўны дом, інтэр'ер

Малітоўны дом, інтэр'ер (фота з L. Kryczyński, O Tatarach rzemieślnikach w Polsce. „Lud" 1932, t. XI)Дата: ca. 1932

У нашых краях татары вядомыя як найлепшыя агароднікі. Магчыма, дзякуючы ім у Глыбокім у свой час з’явіліся буракі, бручка, радыска, агуркі, гарбузы і шмат чаго іншага. Ад іх у нашую кухню трапіла шмат якіх татарскіх нацыянальных страў, а менавіта – калдуны, чэбурэкі, беляшы, цыбульнікі, халва, сушонае мяса, сінюга, пастырма, кумыс, конская каўбаса, сыта (вада зь мёдам). У Глыбокім татары вырошчвалі і два тыпу тытуню: бакун і мултан.

Татары гарбары ў Глыбокім

Татары гарбары ў ГлыбокімДата: ca. 1930

Татары займаліся гандлем коней і козаў, а таксама фурманілі. Аднак найбольш слыннымі на Віленшчыне глыбоцкія татары былі сваімі гарбарскімі здольнасцямі. “Кажымякі”, як іх звалі глыбачане, займаліся апрацоўваннем скур коней, кароў, цялят, козаў, авечак... Пад канец ХІХ ст. ў Глыбокім было 16 гарбарняў, бадай толькі Вільня мела такую колькасьць гарбарняў.

Глыбачанам варта ганарыцца сваімі татарамі і сваёй гісторыяй. Можа калі адчыніцца ў Глыбокім і татарскі рэстаран з традыцыйнымі прысмакамі, як гэта зрабілі ў Троках у Літве, куды зараз едуць шматлікія турысты, каб пабачыць не толькі славуты княскі замак, але і паспрабаваць нацыянальныя стравы і папіць татарскага лікёру.

Літ.:
1. Хто прывёз у Глыбокае буракі й бручку?
Аляксандр Івашчонак, бакалаўр гісторыі, г.Нэапаль
“Вольнае Глыбокае”,   №30(642) 26 ліпеня 2012 года
2. Meczety i cmentarze Tatarów polsko-litewskich
Andrzej Drozd, Marek M. Dziekan, Tadeusz Majda
Res Publica Multiethnica, Warszawa, 1999