> Віцебская вобласць > Віцебскі раён > горад Віцебск
Віцебск. Вуліцы гораду

Віцебск - фота і помнікі

Першая пісьмовая згадка: 974

Магчымыя варыянты:
Віцебск Витебск Witebsk Viciebsk Vitebsk

Каардынаты:
55° 11'34.84"N, 30° 12'21.41"E

Што паглядзець у Віцебску

Страчаная спадчына

Гісторыя Віцебска

Розныя пісьмовыя крыніцы называюць дзве адметныя даты, якія можна лічыць датамі першага ўспаміну аб горадзе. Першая (974) фігуруе ў рукапісе Міхала Панцырнага, другая (1021) - у старажытных летапісах.

Як сведчаць археалагічныя раскопкі, на месцы Віцебска існавала паселішча ўжо ў ІХ ст. З 1165 г. горад стаў цэнтрам асобнага княства, першым князем якога быў Давід Расціславіч (1165-1175), а апошнім - Яраслаў, які надаў горад у якасці пасагу сваёй дачцэ Марыі, жонцы вялікага князя літоўскага Альгерда. Пасля Альгерда Віцебск належаў (да 1377 г.) яго сыну Ягайлу, потым у канцы ХІV - пачатку ХV ст. у горадзе замацаваўся малодшы брат Ягайлы Леў (Свідрыгайла). У 1410 г. Віцебская харугва прымала ўдзел у Грунвальдскай бітве. У 1493 г. у Віцебску знаходзіўся вучань і сябра Яна Гуса - Геранім Пражскі.

На працягу ХV-ХVІ стст. Віцебская зямля карысталася пэўнай аўтаноміяй у складзе Вялікага Княства Літоўскага. У першай палове ХVІ ст. прадмесці і пасады Віцебска неаднаразова паліліся і рабаваліся маскоўскімі войскамі.

З ХVІ ст. Віцебск - цэнтр ваяводства. У 1597 г. горад атрымаў майдэборскія правы, але ў сувязі з паўстаннем віцяблян супраць полацкага вуніяцкага епіскапа І.Кунцэвіча (1623), адпаведна з вялікакняскім прывілеем, яны былі скасаваны, гарадскі ратуш разбураны, 98 чалавек прыгавораны да пакарання смерцю. У ліку «пакараных» апынуліся нават званы, з дапамогай якіх заклікалі народ да паўстання, - іх знялі і пераплавілі. Аднаўленне права на самакіраванне адбылося толькі ў 1644 г. У ХVІІ ст. Віцебск - буйны рамесна-гандлёвы цэнтр. У 1654 г. у час вайны - Расеі з Рэччу Паспалітай - пасля 14-тыднёвай асады ўзяты царскімі войскамі. Паводле інвентара 1667 г., у горадзе меліся тры замкі - горны (верхні), дзе знаходзіўся палац ваяводы, дольны (ніжні) і ўзгорскі. Замкі былі абнесены мурамі з 20 вялікімі і 3 малымі вежамі. У 1700-1708 гг. горад неаднаразова вымушаны плаціць кантрыбуцыі польскім і шведскім войскам. Пётр І тройчы быў у Віцебску. Даведаўшыся аб дапамозе горада сваім праціўнікам, ён загадаў казацкім і калмыцкім палкам спаліць яго. У 1764 г. Віцебск быў ураўнаваны ў правах са сталічным горадам Вільняй.

З 1772 г. - у складзе Расеі, павятовы цэнтр Пскоўскай, з 1776 г. Полацкай губерняў, з 1778 г. - Полацкага намесніцтва. У 1796-1802 гг. - цэнтр Беларускай губерні, утворанай аб'яднаннем Полацкай і Магілеўскай. З 1802 г. - цэнтр Віцебскай губерні. У 1803 г. па загаду з Пецярбурга ўсе гарадскія прывілеі былі адасланы ў Сенат для рэвізіі, і з тых часоў іх месцазнаходжанне невядома.

Айчынная вайна 1812 г. зменшыла колькасць насельніцтва ў тры разы. Пасля трохмесячнага панавання французскіх войскаў, па водгуках сучаснікаў, «у горадзе не было чутно ані звона, ані пеўня: першы быў забаронены, а другі - з'едзены». Колькасць жыхароў у 1817 г. - 3340 чалавек. У 30-ыя гг. па ўсёй губерні праходзіць эпідэмія халеры.

Вясной 1863 г. група віцебскіх гімназістаў і канцылярскіх чыноўнікаў спрабавала пакінуць горад і далучыцца да паўстанцкіх атрадаў, але іх затрымалі ўлады. У горадзе было аб'яўлена ваеннае становішча.

У 1895 г. у Віцебску налічвалася 650 каменных і 7200 драўляных будынкаў, 2 тэатры, 3 друкарні, 8 кнігарань, 4 бібліятэкі і каля 80 прамысловых прадпрыемстваў. Насельніцтва - 81 000 жыхароў. У рэвалюцыі 1905 г. у горадзе прайшла 40-тысячная дэманстрацыя працоўных. У 1909 г. адбылася стачка рабочых ільнопрадзільнай фабрыкі «Дзвіна». Насельніцтва горада ў 1913 г. складала 109 000 чалавек.

У 20-ыя гг. у Віцебску сфармавалася творчая мастацкая школа, якая ў сусветнай мастацтвазнаўчай літаратуры атрымала назву «віцебскай школы абстракцыянізму» (Пэн, Шагал, Малевіч). З 1924 г. Віцебск - цэнтр раёна. У 1924-1930 гг. - цэнтр акругі, з 1938 г. - вобласці. Насельніцтва горада ў 1939 г. - каля 168 000 чалавек.
Сёння Віцебск - абласны цэнтр.

Паводле:
А.Цітоў.
Сімвалы незалежнасці. // Геральдыка беларускіх местаў.
Менск, 1998.

Віцебск. : Адметнасці | фота выбраных помнікаў

Віцебск.  Царква Уваскрэшання Хрыстова (Рынкавая) Царква Уваскрэшання Хрыстова (Рынкавая)

Адноўленная Ўваскрасенская царква ў Віцебску (фота 07.2008)

Віцебск.  Царква саборная Успення Прасвятой Багародзіцы Царква саборная Успення Прасвятой Багародзіцы

Успенская царква ў Віцебску, адбудаваная наноў у выглядзе на пач. ХХ ст. (11/2009)

Віцебск.  Касцёл Святой Барбары Касцёл Святой Барбары

Агульны выгляд

Віцебск.  Ратуша Ратуша

Агульны выгляд, 07.2008

Віцебск.  Гістарычная забудова вул. Суворава (Узгорская) Гістарычная забудова вул. Суворава (Узгорская)

Фрагмент вул. Суворава (былой Узгорскай) у Віцебску. Леваруч - вежа ратушы, праваруч - адбудаваная ў 2000-я гг. Уваскрасенская (Рынкавая) царква. Фота 11.2009

Віцебск.  Манастыр базыльянаў Манастыр базыльянаў

Былы кляштарны будынак, зараз выкарыстоўваецца Віцебскай праваслаўнай епархіяй

Віцебск.  Гістарычная забудова вул. Маякоўскага (Цэнтральны пляц) Гістарычная забудова вул. Маякоўскага (Цэнтральны пляц)

Фрагмент сквера і вуліцы Маякоўскага ў Віцебску. Фота 11.2009

Віцебск. : Страчаная спадчына | фотаздымкі

Віцебск.  Касцёл Святога Антонія і кляштар бэрнардынаў Касцёл Святога Антонія і кляштар бэрнардынаў

Па-бэрнардынскі касьцёл сьв. Антонія. Паштоўка пач. ХХ ст.

Віцебск.  Касцёл Святога Юзафа рамесніка і кляштар езуітаў Касцёл Святога Юзафа рамесніка і кляштар езуітаў

Мікалаеўскі сабор - былы касьцёл езуітаў. Паштоўка пач. ХХ ст.

Віцебск.  Царква Святых апосталаў Пятра й Паўла Царква Святых апосталаў Пятра й Паўла

Петрапаўлаўская царква ў Віцебску на здымку пач. ХХ ст.

Віцебск.  Касцёл Фарны (марыявітак) Касцёл Фарны (марыявітак)

Троіцкі касцёл і Дабравешчанская царква ў Віцебску на здымку канца XIX ст.

Віцебск.  Касцёл і кляштар піяраў Касцёл і кляштар піяраў

Касьцёл піяраў. З акварэлі Л. Ярмолавай

Віцебск.  Сінагога Вялікая Сінагога Вялікая

Вялікая сынагога на паштоўцы пач. ХХ ст. (www.szukamypolski.com)

Віцебск.  Царква Святога Георгія Царква Святога Георгія

Юраўская царква ў Віцебску. Мал. Петрашэвіч
(з фондаў бібліятэкі Віленскага універсітэта)

Віцебск.  Царква Уваскрэшання Хрыстова (Заручаўская) Царква Уваскрэшання Хрыстова (Заручаўская)

Віцебская Уваскрасенская царква ў Заручаўі

Віцебск.  Царква Святой Тройцы Царква Святой Тройцы

Троіцкая царква на Пескаваціку. Фотаздымак пач. ХХ ст.

Віцебск.  Сінагога Сінагога

Сынагога на вуліцы Суворава ў Віцебску. Паштоўка пач. ХХ ст.

Віцебск.  Царква Святога Мікалая Царква Святога Мікалая

Мікалаеўская царква ў Віцебску на мал. Міняты
(з фондаў бібліятэкі Віленскага універсітэту)

Каментарыі

Тихий Дмитрий, калі ласка, калі дадаеце выявы зь Беларускай Вікіпэдыі, пазначайце сапраўдную крыніцу здымка - Казімер Ляхновіч, Беларуская Вікіпэдыя (be-tarask.Wikipedia.org) ...
Niezwykle ciekawa historia klasztoru i kościoła pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego obwodu witebskiego

Z pozdrowieniem

POEZJA Z MOICH STRON. http://poezja120.pl.tl...
Пасля скасавання кляштара ў 1832 г. касцёл перабудаваны ў Пакроўскую царкву....
УСПЕНСКИЙ СОБОР

Первые известия о существовавшей на Успенской горке церкви с монастырем относятся к 1406 году. В 1630 г, через некоторое время после убийства униатского архиепископа Иосафата Кунцевича (Иосафат при посещении Витебска осенью 1623 г., изгнав православных из всех церквей, разгромил даже те шалаши за городом, в которых православные начали совершать богослужения. На дико...
СВЯТО-ПОКРОВСКИЙ КАФЕДРАЛЬНЫЙ СОБОР

Данный храм первоначально был построен в 1806-1821 гг. монахами-тринитариями (членами католического ордена Св. Троицы) как католический костел. Рядом с храмом возвели двухэтажный монастырский корпус.



Но после восстания 1831 г. костел был закрыт, монахи высланы из города. Долгое время комплекс стоял бесхозным. В 1840 г. в монаст...